De Sleutel Logo

LET'S GO PillLOW
Ga naar het inschrijvingsformulier



Familie en vrienden

Op zoek naar tips voor iemand die dreigt in de problemen te raken? Welke tips geven we aan partners van gebruikers? Of zoek je info over zelfhulpgroepen? Hier bundelen we info op maat van de omgeving van de gebruiker. Lees hier ook hoe een behandeling bij ons verloopt.

woensdag 23 november 2016 00:00

Ziekenhuisschool 60 jaar actief in Gent, 5 jaar in De Sleutel

De Ziekenhuisschool Gent bestaat 60 jaar. Vandaag telt de school 60 leerkrachten en worden er ongeveer 120 leerlingen begeleid. Ook in het RKJ te Eeklo is er een afdeling van deze school van de stad Gent. De viering is dé aanleiding  voor een gesprek met Ingrid Van den Branden, directeur secundaire afdeling en Katinka De Geyter, coördinator voor het secundair onderwijs binnen de ziekenhuisschool Stad Gent.

De ziekenhuisschool heeft de verjaardag aangewend om naar buiten te komen met een  indrukwekkend programma

Ingrid: We hebben daar bewust op ingezet omdat we eigenlijk nog te weinig bekend zijn.  Die viering was een uitgelezen kans. Concreet kozen we ervoor om onze activiteiten uit te vergroten tijdens de 60 dagen voorafgaand aan onze afsluitende Academische Zitting.  We hebben immers iets te vertellen! Elke dag werd zo een bepaald aspect van onze werking in de kijker gezet. En daarover plaatsen we foto’s of een verslag op onze vernieuwde website. Soms waren dat gewone zaken, zoals een sport- of kookactiviteit (zie foto).  Soms waren dat speciale activiteiten: zo introduceerden we ons Virtual Reality-project met een activiteit voor zowel leerkrachten als leerlingen. In het Psychiatrisch Centrum Caritas organiseerden we in samenwerking met de gemeente een activiteit rond verdraagzaamheid, we hadden de lezing rond drugs- en alcoholproblemen bij jongere en eetstoornissen,.. . En er werd extra ingezet op communicatie, bijvoorbeeld via een verjaardagskalender, maar ook een actie om de ziekenhuisschool beter bekend te maken o.m. bij de thuisscholen.

koken1Op vrijdag 30 september kookten de leerkrachten Bie en Naomi samen met de jongeren van RKJ De Sleutel. Op het menu stond spaghetti met verse groentjes en hiervoor moest er uiteraard heel wat fijngehakt en -gesneden worden.

Hoe is de ziekenhuisschool in Gent ontstaan ?
Ingrid
: Onze Ziekenhuisschool is de oudste in Vlaanderen. In 1956 zijn we gestart als stadsschool ingebed in een voorziening van de staat.  Ons land werd toen getroffen door een polio-epidemie. Veel jonge patiëntjes moesten een langdurige ziekenhuisbehandeling  ondergaan.  Eerst vonden we onderdak in de Oude Bijloke, maar na enkele maanden al verhuisde de school naar het toenmalig Academisch Ziekenhuis op de De Pintelaan. Al snel werd de school erkend door het toenmalige ministerie van Nationale Opvoeding. De eerste jaren richtte de school zich enkel tot kinderen van het kleuter- en lager onderwijs. In 1987 kwam er dan een erkenning bij voor een afdeling secundair onderwijs.  We zijn dus pioniers geweest. Andere initiatieven – ik herinner me vanuit Brussel en Antwerpen - zijn hier inspiratie komen opdoen vooraleer ze daar hun ziekenhuisschol  hebben opgestart. Vandaag hebben we in Gent naast de vestigingsplaats binnen het UZ ook een afdeling aan AZ Sint Lucas.  In 2010 kwam dan de vraag om ziekenhuisonderwijs aan te bieden in PC Caritas en RKJ De Sleutel in Eeklo. Een jaar later werden ook dat officiële vestigingsplaatsen, beide gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap.  Opmerkelijk  in dit verhaal is dat de stad Gent toestaat dat er netoverschrijdend gewerkt wordt, dus over de geloofsovertuigingen heen, met als gezamenlijk doel onderwijs verstrekken in functie van de noden van de zieke jongeren.

Kan u een overzicht geven van wie er in Vlaanderen allemaal instaat voor onderwijs aan zieke kinderen. Wie zijn de lokale spelers? En heeft elk ziek kind hier recht op?
Ingrid: 
Het ziekenhuisonderwijs heeft een duidelijke wettelijke grond gekregen in het decreet basisonderwijs en secundair onderwijs. Maar het aanbod van de Vlaamse overheid is inderdaad ruimer dan wat wij – gekoppeld aan een opname - doen. Er bestaat ook tijdelijk onderwijs aan huis, dat zijn vier lestijden georganiseerd door de thuisschool (1). Er is Bednet , het synchroon internetonderwijs (m.a.w. vanop afstand op pc lessen meevolgen met de thuisschool) dat nu ook gesubsidieerd wordt. En dan zijn er nog de vrijwilligers die werken onder de vzw “School en ziek zijn”. Soms is de thuisschool bijvoorbeeld te verafgelegen of moet er tijdens de vakantie bijgewerkt worden voor een herexamen. Dan kunnen er vrijwilligers aan huis les gaan geven. Dat zijn partners waar wij mee samenwerken in functie van dat recht op onderwijs, die zijn ook verenigd in een platform. En samen hebben we het uiteindelijke doel om de jongeren opnieuw in het gewone onderwijs hun plek te laten vinden.

vandenbrande web

Directeur Ingrid Van den Branden tijdens de academische zitting 

Katinka: Bedoeling is immers om na een opname met zo weinig mogelijk problemen opnieuw te kunnen instappen in het gewone onderwijs.  Vaak is er ook een wisselwerking tussen de verschillende onderwijsinstanties: neem een kind dat langdurig revalideert in het ziekenhuis en gradueel opnieuw naar school begint te gaan. Eerst een halve dag, dan twee halve dagen,… En zolang iemand minder dan halftijds naar school gaat heeft men recht op tijdelijk onderwijs aan huis. Dan spreken wij als ziekenhuisschool af met de thuisschool wie welke vakken op zich neemt. Soms komt aanvullend ook Bednet daar nog tussen om het kind zo maximaal mogelijk de kans te geven om goed te herstarten. Dat komt vaak voor als het  zieke kind ambulant wordt geholpen.

Jullie richten zich tot alle zieke jongeren : of de jongere nu met een verslavingsprobleem worstelt, een psychiatrisch probleem heeft of gewoon ziek is, moet revalideren. Welke implicaties heeft dit voor jullie visie?
Ingrid: We kiezen ervoor om ons als één geheel te organiseren. Dit om versnippering te voorkomen. Maar, afhankelijk van de doelgroep leggen we verschillende accenten. Zo wordt er in De Sleutel ook gewerkt rond expressie en lichamelijke opvoeding. Bij jongeren met een beperking werken we nog meer functioneel en praktijkgericht en organiseren we bv ook kooklessen. In forensisch kader doen we ook aan werkplekleren, hebben we een tuinproject. Bij jongeren met eetstoornissen gaan we sterker cognitief werken, enz. Het is echt onderwijs op maat waarbij we aandacht besteden aan alle zorgaspecten van de leerlingen. We houden dit binnen één structuur en hierbij staan zowel de onderwijsbehoefte als de schoolse en maatschappelijke herintegratie van de jongere centraal.  Katinka : En soms houdt dat een heroriëntatie in.  Het gebeurt immers dat leerlingen niet langer dezelfde richting willen of kunnen volgen. Soms wordt het CLB ingeschakeld voor een interessetest. Daarna kan je weer verder...Wat velen wellicht onvoldoende weten is dat we kinderen in opname extra ondersteunen zodat ze toch nog hun examens kunnen afleggen.  Dat is zo binnen het RKJ in Eeklo maar evenzeer voor een kind dat met leukemie moet worden opgenomen: het schooljaar is niet op voorhand verloren als ze moeten worden opgenomen.

 

katinka en ingrid

Ingrid Van den Branden, directeur secundaire afdeling en Katinka De Geyter (vooraan), coördinator voor het secundair onderwijs binnen de ziekenhuisschool Stad Gent (hier tijdens een opendeurdag in RKJ te Eeklo).

Dat is een belangrijke meerwaarde van het inbedden van de school in de opnamesetting zoals het RKJ?
Katinka:
Klopt. Ouders kijken helemaal anders naar een opname van 6 maanden als ze weten dat de school gewoon doorloopt. En we merken in de praktijk dat het bij veel jongeren ook lukt om de motivatie voor school tijdens het programma opnieuw naar boven te halen. Schooluitval is een belangrijke uitdaging.  In het RKJ hebben we sterk te maken met  een watervaleffect. Jongeren begonnen vaak in het ASO drugs te gebruiken, te spijbelen, … en zakken geleidelijk aan af naar een lager niveau.

Ingrid: Sowieso nemen we contact met de thuisschool om de draad zo goed mogelijk op te pikken. We werken ook sterk geïntegreerd : we zijn vertegenwoordigd in het multidisciplinair overleg met het RKJ-team waardoor we ook meezijn in het behandelprogramma. Onze leerkrachten kunnen die informatie dus meenemen zodat de lessen op maat kunnen aangeboden worden.

Katinka: De meeste jongeren in het RKJ komen uit BSO, BUSO en uit het deeltijds onderwijs. In eerste instantie moet gewerkt worden aan de motivatie. Hen opnieuw leren leren, hen leren inzien dat ze toch best opnieuw gaan studeren. School weer leuk proberen maken. Dat is niet altijd makkelijk in het begin: Jongeren die in het deeltijds zitten horen hier al meteen dat ze meer lesuren krijgen dan op hun gewone school…Maar we zien ze gelukkig snel evolueren. Jongeren die bijna klaar zijn met het programma zullen soms zelf al komen vragen, wanneer de afspraak met de thuisschool wordt gemaakt. Ze zijn ook altijd fier als ze de leerkrachten van de ziekenhuisschool nadien kunnen tonen dat ze goed bezig zijn. 

Hoe worden de lesuren concreet in het programma ingepast?
Ingrid:
Het schoolaanbod zit volledig ingebed in het RKJ-programma.  Afhankelijk van de afdeling verschilt het aantal uren. Bij het RKJ gaat het om 16 uur , in de psychiatrie 10 uur per week, kinderrevalidatie 6 uur per week. Mogelijks zijn hierop afwijkingen, en dit i.f.v. de noden van de jongeren. Katinka: In het RKJ krijgen de jongeren dagelijks 2 tot 4 uur les. Voor de lessen zijn ze ingedeeld in 4 groepjes, meestal in functie van de opleidingsvorm. We geven algemene vakken (2) in functie van wat de betrokkene nodig heeft. Dat varieert van de theorie van houtbewerking of lassen tot humane wetenschappen. We werken ook zoveel mogelijk op maat. Bij iemand van het ASO zullen we extra inzetten op de algemene vakken en misschien een uur minder sport voorzien.

Voor welke uitdagingen staan jullie?
Ingrid: Er ligt nog een opdracht in de nazorg. Een betere opvolging van de leerlingen zou wellicht herval kunnen voorkomen. Er wacht ons een meer outreachende taak om de expertise beter te kunnen doorgeven. We proberen dat nu al, maar dan is dit ten koste van uren dat we lesgeven. En we moeten ook te vaak improviseren… Jongeren vragen niet zelf niet om tijdens de vakantie les te krijgen… Maar als iemand een uitgestelde beslissing krijgt en in augustus voor een vak het examen mag overdoen, dan is het nu niet  mogelijk dat we die jongeren tijdens de vakantie een aanbod kunnen doen. Dat is nog niet geregeld. 

caravan web

 

 

 

 

 

 

 

Dankzij de steun van Kiwanis Zottegem is er straks ook een vierde klaslokaal in het RKJ: een caravan wordt volledig gestript en van nieuw interieur voorzien, samen met de jongeren. Er komen nieuwe gordijntjes, zeteltjes, enz

 Katinka: Maar dan kunnen we soms wel een beroep doen op de vrijwilligers of in samenspraak met de thuisschool een oplossing zoeken. Het wettelijk kader ontbreekt echter.
Ingrid: Verder blijft de expertise-opbouw van onze leerkrachten een belangrijk thema. Sommige leerkrachten geven op verschillende afdelingen les. Het is niet evident om met leerlingen uit heel verschillende doelgroepen te werken. Intern hebben we geen expert beschikbaar die ondersteuning in functie van de problematiek van de leerlingen kan geven. Het creëren van de functie van orthopedagoog  voor de ziekenhuisschool zou geen overbodige luxe zijn. Hoe ga je om met mensen met een psychose, met een hersenaandoening, met een beperking... We kunnen wel een beroep doen op de kennis van de mensen van het multidisciplinair team, maar het is niet hun opdracht om ons team te professionaliseren.  Ook al worden we heel sterk ondersteund, mogen we aansluiten bij interne vormingen,… Samenwerken in functie van het kind is voor ons heel belangrijk: met afdelingen, met thuisscholen met partners. Vandaar het belang van het POZiLIV-platform (3) dat we hebben opgericht . Door ons te verenigen zijn we sterker geworden en hebben we ook een stem in het kabinet. Tot slot vraag ik me ook wel af hoe het ziekenhuisonderwijs  er binnen 20 jaar zal uitzien, ook als gevolg van toenemende digitalisering. Als ik zie hoe dit in Nederland evolueert… Ik blijf sterk voorstander van een leerkracht die lesgeeft aan het kind. Sommige vakken kan je niet zelf studeren en volgen vanop afstand. Een persoonlijke coaching van de leerlingen blijft dé manier om maximaal tot de persoonlijke ontwikkeling van de jongere bij te dragen.

Paul De Neve (november 2016)

(1) Thuisschool: de school waar de leerling lesloopt vooraleer ziek te worden
(2) Algemene vakken als talen, wiskunde, aardrijkskunde,..
(3) Platform voor onderwijs aan zieke kinderen in Vlaanderen

 

Aanverwante info

Ga hier naar de Website Ziekenhuisschool Stad Gent

Lees hier enkele getuigenissen van jongeren die in het RKJ kennismaakten met ziekenhuisschool RKJ

Terugblik op een schooljaar (leerkrachten ziekenhuisschool in RKJ aan het woord)

Studiedag nav 60 jaar Ziekenhuisschool

 

 



Actief sporten beschermt tegen herval

Volg ons op Facebook

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Agenda

Mei
  • 20
    09:00 Let’s Go PillLow! Hindernissenparcours Xtra Time Gent

    Op zaterdag 20 mei organiseren we het 1ste Let's go PillLow  - Hindernissenparcours,  ten voordele van Xtra Time, de omnisportwerking van De Sleutel.

    Lees meer



September
  • 10
    10:00 Zee-zeildag 2017

    Op zondag 10 september kan u opnieuw deelnemen aan de Zee-zeildag ten voordele van De Sleutel.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

  • Volledige agenda