De Sleutel Logo

LET'S GO PillLOW
Ga naar het inschrijvingsformulier



Verslaafd of niet?

Hoe merk je dat je afhankelijk geworden bent van drugs? Mislukken je pogingen om je gebruik te verminderen? Voel je je slecht als je niet gebruikt hebt? Bekijk onze FAQ of doe de test.

vrijdag 07 oktober 2011 10:19

Verslaving, een chronische problematiek

De geschiedenis van de verslaving leert ons dat de visie op gezondheidsmateries, gevoed wordt door wetenschappelijke inzichten en filosofisch ethische benaderingen. Dit kan erg bepalend zijn in de behandeling die een zieke uiteindelijk zal krijgen. Zo wordt in de eerste helft van de 20-ste eeuw verslaving vanuit sociologische hoek voornamelijk als een maatschappelijk probleem bekeken en benaderd. Dit model wordt verlaten voor een meer medische en psychologische benadering van het probleem en algauw spreken we van het bio-psycho-sociaal model. 


Dit model lijkt op zich de voorheen tegengestelde benaderingen te verzoenen. Het laat ruimte voor een holistisch model waarin alle verschillende dimensies van verslaving in kunnen worden ondergebracht. In de praktijk is het voor verslaving echter vaak een te vrijblijvend model, waarin elkeen zijn ding kan doen. Bij discussie leek het kompas geen richting aan te duiden. Het model moest dus aangevuld worden.

Om verslaving goed te begrijpen is het daarom belangrijk om er drie actuele thema’s aan toe te voegen:

- het neurobiologisch fundament in verslaving

- het chronisch karakter van de aandoening 

- het ontwikkelingspsychologisch perspectief

Neurobiologische aspecten van verslaving

Druggebruik start vaak als een experiment, hoofdzakelijk in de jeugdjaren. Dit kan overgaan naar recreatief gebruik waarbij gedrag zich herhaalt en gewoontes zich installeren. Het kan verder evolueren naar risico- of problematisch gebruik. Tot op dit niveau is er vaak nog geen pathologisch controleverlies over het gebruik. Het is maar pas in de fase van misbruik en afhankelijkheid dat de zucht, de ‘craving’,  zo uitgesproken aanwezig is en het controleverlies weggevallen is. In deze fase zal er expliciet neurobiologische schade optreden. Het reward-systeem of  beloningssysteem, gelegen in het limbisch systeem van de hersenen, is ontregeld en beschadigd.

 

voeten

Veel verslavingsproblemen installeren zich reeds tijdens de adolescentieperiode

(foto http://www.flouartistiek.be/

 

 

Het reward-systeem speelt een belangrijke rol in de menselijke aandrift, het aanleren van nieuw gedrag en genotsbeleving. Intensief en langdurig druggebruik ontregelt dit reward- systeem, waardoor de functies die hiermee samenhangen ook ernstig ontregeld zijn. In die zin is er sprake van hersenpathologie.

Zowel in de hulpverlening als in de maatschappij heerst er enige aarzeling om verslaving te beschouwen als een ziekte, in het bijzonder als een hersenziekte. Er hangt een zeker taboe rond. Dit heeft een aantal belangrijke consequenties: de verslaafde blijft verstoken van hulpverlening en een aantal beschermingsmaatregelen, gekoppeld aan ziekte. De verslaafde blijft een grote verantwoordelijkheid over zijn aandoening en zijn chronisch disfunctioneren bij zichzelf leggen.

Vele verslaafden zijn gedemoraliseerd en leggen hun falen helemaal bij de eigen persoon.

De realiteit is veel genuanceerder: daar waar de experimentele gebruiker wel degelijk zelf beslist om wel of niet te gebruiken, is dit voor een verslaafde een heel ander verhaal. De drang/dwang om opnieuw te gebruiken vertrekt nu niet meer vanuit de vrije wil, maar vanuit mechanismen van craving en ontwenning, die op zich als pathologisch beschouwd worden.

Chronische ziekte

Als verslaafden de hulpverlening contacteren is hun druggebruik vaak al tot een chronische ziekte geëvolueerd, ondanks de bijzonder jonge leeftijd van vele van onze patiënten. 

Verslaving kent veelal een langdurig en grillig verloop: het ene moment lijkt men genezen, het andere moment is er een herval of een opstoot of crisis. Het zal vaak niet tot volledig herstel leiden en voor de meesten een levenslange kwetsbaarheid tot gevolg hebben en een intensieve zorg vereisen. 

De verslaving heeft een zeer grote impact op het dagelijks leven van de zieke en er is functieverlies en ernstige aantasting van de levenskwaliteit.


vrouwhoed(foto http://www.flouartistiek.be/)

Behandeling dient dan ook ingebed te zijn in een behandelvisie die hiermee rekening houdt.

Naast de crisisinterventies is er ook het fasegericht behandelen bij chronische aandoeningen: 

- remoralisatie (motivatie en geloof in eigen kunnen installeren) en stabilisatie 

- remediatie (werken rond de verslaving en druggerelateerde problemen)  

- rehabilitatie (de maximale re-integratie op diverse levensdomeinen, rekening houdend met de aanwezige beperkingen en mogelijkheden)

- recovery: pas in deze fase, nadat de vorige stappen geslaagd zijn, zal de patiënt in aanmerking komen voor volledig herstel. 

In de behandeling zal men voortdurend balanceren tussen enerzijds aanvaarding dat een aantal kwetsbaarheden en beperkingen zullen blijven terwijl men anderzijds ook oog moet hebben voor mogelijkheden en uitdagingen die er zijn.

Ontwikkelingspsychologisch perspectief

Het eerste druggebruik heeft veelal plaats in de tiener- of adolescentieperiode. We zien dan ook dat vele verslavingsproblemen zich reeds geïnstalleerd hebben in die adolescentieperiode. Veel volwassen verslaafden waren reeds problematisch drugs aan het gebruiken als ze nog volop  in hun pubertijd of adolescentie zaten.

Het gevolg is dat deze jonge mensen vaak al vele jaren verslaafd zijn als ze zich aanmelden bij de drughulpverlening en reeds chronische patiënt zijn, ondanks hun jeugdige leeftijd.

Dit vroegtijdig druggebruik heeft tot gevolg dat drugs een invloed uitoefenen op het ontwikkelingsproces waar deze jongeren nog voor staan op diverse vlakken :

bijvoorbeeld

-          abstract denken;

-          aanleren van spreekvaardigheden;

-          sociale adaptatie;

-          waarden ontwikkelen en installeren;

-          initiatie in seksuele activiteit en het ontwikkeling van een seksuele identiteit;

-          sociale relaties met hun hun leeftijdsgenoten leren aan te gaan.

Het intensief druggebruik zal deze ontwikkelingsprocessen vertragen en verhinderen en leiden tot een achterstand. Deze schade is ook ter hoogte van de neuronen binnen onze hersenen terug te vinden. Het inoefenen van deze vaardigheden gaat gepaard met een activatie van bepaalde braincircuits en een neuronale herstructurering. Ook op neuronaal vlak zal er dus een onderontwikkeling zijn als gevolg van druggebruik.

Verder weten we dat hersenen van jongeren veel gevoeliger zijn dan volwassen hersenen. De schadelijke effecten van druggebruik zullen dan ook veel uitgesprokener zijn bij jongeren. Dit leidt tot een grotere kwetsbaarheid voor verslaving op latere leeftijd, een handicap voor het leven.

Dr Anne Van Duyse (juni 2011)

Lees meer via deze link naar onze visieteksten.

 

Actief sporten beschermt tegen herval

Volg ons op Facebook

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Agenda

Mei
  • 20
    09:00 Let’s Go PillLow! Hindernissenparcours Xtra Time Gent

    Op zaterdag 20 mei organiseren we het 1ste Let's go PillLow  - Hindernissenparcours,  ten voordele van Xtra Time, de omnisportwerking van De Sleutel.

    Lees meer



September
  • 10
    10:00 Zee-zeildag 2017

    Op zondag 10 september kan u opnieuw deelnemen aan de Zee-zeildag ten voordele van De Sleutel.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

  • Volledige agenda