De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Familie en vrienden

Op zoek naar tips voor iemand die dreigt in de problemen te raken? Welke tips geven we aan partners van gebruikers? Of zoek je info over zelfhulpgroepen? Hier bundelen we info op maat van de omgeving van de gebruiker. Lees hier ook hoe een behandeling bij ons verloopt.

vrijdag 03 juni 2022 14:25

Preventie en zorg voor kinderen van ouders met afhankelijkheidsproblematiek

Kinderen opvoeden kent voor elke ouder wel eens hoogtes en laagtes, uitdagingen en frustraties. Voor ouders die kampen met een afhankelijkheidsproblematiek kan deze opvoedingstaak extra belastend zijn. Soms is een ouder dan ook tijdelijk onvoldoende in staat om de gepaste zorg te bieden. Of wordt het opvoeden belemmerd door drempels, zoals het stigma dat rond verslaving hangt.

veerkrachtsessies 1 webOnderzoek wijst uit dat ongeveer een derde van de kinderen die opgroeit met een ouder met een afhankelijkheidsproblematiek (kortweg KOAP) gedurende langere tijd psychische problemen ondervindt. Het zou natuurlijk te eenvoudig zijn om ervan uit te gaan dat problemen steeds enkel en alleen door het opgroeien met een gebruikende ouder veroorzaakt worden. Een complex samenspel van genetische, sociale en omgevingselementen speelt hierbij een rol. Maar we weten wel dat deze kinderen meer kwetsbaar zijn.

In het belang van KOAP-kinderen en hun ouders is het dan ook belangrijk om het onderwerp ‘opvoeden’ bespreekbaar te maken. De ouderrol is een hele belangrijke rol. Elke ouder wil voor zijn of haar kind het beste. Ruimte maken voor het delen van ervaringen en belevingen van ouders kan erg ondersteunend zijn, ook wanneer het goed loopt. We hoeven als hulpverlener niet af te wachten tot een opvoedingssituatie problematisch wordt om er een gesprek over te hebben. Integendeel. Het is net door vroeg in begeleidingen steeds die openheid te creëren, dat zorgen beter bespreekbaar worden.

Praten over de kinderen in het kader van een drugbehandeling kan echter ook beangstigend zijn. Ouders stellen zich erg kwetsbaar op, zowel naar de hulpverlener toe als naar de omgeving. Mensen hebben soms schrik dat er zal worden ingegrepen en dat de kinderen zullen worden geplaatst. Schaamte en schuldgevoelens kunnen het ouders ook moeilijk maken om hun twijfels of zorgen bespreekbaar te maken. Voor de kinderen kan dit net zo goed moeilijk zijn. De loyaliteit die veel kinderen voelen ten opzichte van hun ouders kan verhinderen dat ze zich uitspreken over hun gevoelens en situatie.  

Beschermende factoren

Gelukkig ervaren niet alle kinderen nadelige gevolgen van het opgroeien met een gebruikende ouder. We merken dat, naarmate dat een kind meer veerkracht heeft, het beter in staat is moeilijke situaties om te buigen.

veerkrachtsessies web 2De loyaliteit die kinderen voelen t.o.v. hun ouders verhindert soms dat ze zich uitspreken over hun gevoelens 

Deze veerkracht kan vergroot worden door in te zetten op een aantal beschermende factoren, de zogeheten veerkrachtversterkers. Zo’n eerste versterker bestaat erin ruimte te maken voor de gevoelens van zowel het kind als de ouder. Daarbij gaat het vooral om het luisteren en aandachtig zijn voor de onderliggende emoties en niet om het oplossen ervan. Ouders voelen zich misschien schuldig wanneer een kind aangeeft dat het verdrietig is omwille van de situatie. Het is belangrijk dat dit verdriet er mag zijn ook al is het misschien moeilijk om dragen.

Daarnaast vermindert een goed begrip van de situatie de kans op problemen bij KOAP-kinderen. Kinderen merken vaak meer op dan ouders denken. Wat ze niet weten, vullen ze vaak zelf in. Wanneer een kind op zijn/haar niveau informatie krijgt over wat er thuis aan de hand is, kan het dit beter plaatsen en zal het de fout minder bij zichzelf zoeken.

Kinderen hebben ook hele goeie voelsprieten en zijn heel loyaal aan hun ouders. Daarom nemen ze soms een bepaalde rol op om te kunnen gaan met wat thuis gebeurt. Sommige kinderen leiden de aandacht af door negatief gedrag te stellen of zich net bijzonder voorbeeldig te gedragen. Andere nemen soms taken en verantwoordelijkheden op die niet passen bij hun leeftijd. Dat is niet steeds een probleem, zo lang er een evenwicht is. Het is belangrijk dat kinderen erkenning krijgen voor wat ze bijdragen. Maar dat er daarnaast gezocht wordt naar manieren waarop het kind ook gewoon kind kan zijn.

Sociale steun van buiten het gezin (binnen de hulpverlening of binnen de eigen omgeving) kan ook een belangrijke beschermende factor zijn. Zowel voor kinderen als voor hun ouders. Het kan daarbij gaan om zowel praktische hulp als emotionele steun. Door ervaringen te delen met lotgenoten, kunnen ouders en kinderen merken dat ze niet de enige zijn die wel eens ploeteren.

Veerkrachtsessies

In het Ambulant centrum Gent (ACG) zijn ze zich erg bewust van de verhoogde kwetsbaarheid van KOAP-kinderen, waardoor ze willen blijven inzetten op het werken rond de beschermende factoren. In eerste instantie doen ze dit door het thema ‘opvoeden’ in begeleidingen binnen te brengen. In het verleden werd in dit kader ook algemene opvoedingsondersteuning in groep georganiseerd. Sinds vorig jaar is dit groepsaanbod herwerkt om specifieker in te gaan op KOAP en werden ‘Veerkrachtsessies’ gedoopt.

Voor de sessies worden zowel ouders en hun partners, alsook de kinderen gedurende 4 weken op maandagavond uitgenodigd. De volwassenen wisselen via groepsgesprekken en diverse methodieken ervaringen uit rond het ouderschap. Gelijktijdig krijgen kinderen (6-12jr) en jongeren (12-18jr) een aangepast aanbod. De allerjongsten worden tenslotte in een aparte groep opgevangen zodat de ouders in alle rust aan hun sessie kunnen deelnemen.

preventie en zorg voor kinderen webTijdens de kinder- en jongerengroepen wordt gewerkt met het ruime aanbod van methodieken uit de Kriebelkoffer

Er wordt gewerkt met verschillende groepen, maar elke groep werkt rond hetzelfde thema (op de allerkleinsten na). Per sessie wordt een van de veerkrachtversterkers uitgelicht. Achtereenvolgens wordt stil gestaan bij:

  •         ruimte maken voor gevoelens
  •         praten met je kind over je druggebruik
  •         kind kind laten zijn
  •         het toelaten van een vertrouwenspersoon.

Via deze veerkrachtsessies tracht de begeleiders een openheid te bewerkstelligen om de combinatie van gebruik en ouderschap bespreekbaar te maken. Centraal hierbij staat de uitwisseling van ervaringen en het nadenken over de rol die je als ouder opneemt.

In de kinder- en jongerengroepen is er een aanbod van methodieken uit de Kriebelkoffer: een schat aan informatie rond KOAP welke specifiek voor deze sessies werd aangekocht bij het Familieplatform. Daarnaast wordt er vooral op maat van de kinderen gewerkt, waarbij hun noden en gevoelens centraal worden gesteld zodat ze zich veilig voelen om ervaringen met elkaar te delen.

Na afloop van dit gezamenlijk traject voor ouder en kind, hebben de deelnemers ook de mogelijkheid om feedback te delen waaruit reeds naar voor kwam dat zowel ouders als kinderen de herkenbaarheid als een groot pluspunt ervaren. Het sterkt hen om te voelen dat ze niet alleen staan, men ervaart het uitwisselen van ervaringen als verrijkend en na enkele sessies bleek de openheid in de relatie met het kind reeds gegroeid.

Hoewel de vernieuwde veerkrachtsessies voorlopig nog in een opstartfase zitten, steunt deze positieve feedback de initiatiefnemers in ACG om deze sessies twee keer per jaar te blijven aanbieden, met als doel om deze in het vast aanbod als een module te kunnen integreren.

Naast de uitgewerkte sessies worden de veerkrachtversterkers ook meegenomen in de individuele begeleiding zodat ook hier systematisch meer aandacht gaat naar ouderschap en gebruik, met doel om de bespreekbaarheid te vergroten en krachten te installeren bij ouders om zo kinderen weerbaarder te maken.

Interesse om dit najaar deel te nemen of wil je meer weten? Contacteer ACG De Sleutel, Jozef Guislainstraat 43a, 9000 Gent, 09-234.38.33

 

Silke Loos en Veerle Van Troos (juni 2022)

 

Drugpreventie bij kinderen werkt

Volg ons op Facebook

filmpjeimage

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.