De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Professionals

Hier vind je info op maat van wie beroepshalve met het thema drugs bezig is. Welke drugspreventie is effectief?  Maak kennis met ons aanbod voor leerkrachten en preventiediensten. Wat is evidence based hulp verlenen? Bekijk ons overzicht van goede praktijken en bruikbare meetinstrumenten.

maandag 24 februari 2020 14:58

Een nieuwe identiteit voor De Sleutel in verandering

Op 22 oktober 2019 waren we met een 110-tal collega’s van De Sleutel te gast in Theater Tinnenpot (Gent) voor een officieel moment: de afkondiging van de nieuwe identiteitsverklaring van De Sleutel. Het resultaat van een participatief proces van de afgelopen 2 jaar. De eerste belangrijke stap die we nemen in een omvangrijk veranderingsproces met de hele organisatie. In gesprek met Damien Versele, algemeen directeur en bezieler van het proces.

De Sleutel is als organisatie in verandering. Was onze netwerkstructuur verouderd?
De Sleutel bestaat 46 jaar en is heel organisch gegroeid. De vzw Jongerenbegeleidingscentrum De Sleutel was in 1973 het eerste specialistische en residentiële hulpverleningsinitiatief voor mensen met een middelengerelateerde stoornis (voornamelijk heroïne). Hieruit is in 1974 de therapeutische gemeenschap te Mendonk ontstaan. In 1979 volgde het crisisinterventiecentrum, in de jaren 1980 & 1990 ontstond de preventiewerking en de verschillende ambulante centra in 3 Vlaamse provincies. Op het einde van de jaren 90 startten we een residentiële unit voor minderjarigen (RKJ) op en legden we het accent op activering en tewerkstelling voor onze doelgroep via de oprichting van de toenmalige sociale werkplaats (nu het maatwerkbedrijf Weerwerk). Rond deze initiatieven bouwden we begin de jaren 2000 een professionele structuur op die tot doel had om de samenhang en de performantie te bevorderen. Sindsdien is er veel veranderd. We stellen vast dat de structuur die een antwoord bood op de uitdagingen van de jaren 1980 en 1990 verouderd is. Nu zijn we in verandering naar een nieuwe zorg- en beleidsstructuur.

Damien Versele web2Damien Versele: “Onze nieuwe manier van werken maakt snelle besluitvorming binnen de 3 regio’s waarin we werken mogelijk en betrekt cliënt en medewerker systematisch”.

 

 

Welke ontwikkelingen waren de aanleiding voor dit veranderingstraject?
De zorgbehoeften van mensen met een middelengerelateerde stoornis zijn vandaag beduidend complexer geworden. Deze complexiteit zien we o.a. optreden in het gebruikspatroon. Meer mensen gebruiken verschillende middelen. We zien dat het gebruik ook vaker samengaat met een lichte of zware psychisch-psychiatrische problematiek. Er moet steeds meer ingezet worden op zorg op maat van de individuele hulpvrager. Bovendien zagen we een verschuiving optreden in het voornaamste product waarvoor mensen een behandeling opstarten: cannabis en stimulantia (cocaïne, amfetamines, xtc) zijn tegenwoordig de producten waarvoor mensen aankloppen, eerder dan heroïne (wat vroeger het voornaamste product was). De opkomst van telkens nieuwe psychoactieve stoffen dagen de hulpverlening ook behoorlijk uit. Daartegenover staat dat er veel nieuwe wetenschappelijke inzichten opgedaan worden rond bv neurobiologie die we handig integreren in onze aanpak. De hulpvrager zelf is ook veranderd: in vele gevallen neemt hij (of de onmiddellijke omgeving) zelf het initiatief tot behandeling en kiest hij hierbij voor kortere en flexibele opnames, bij voorkeur ambulant binnen een zorgtraject dat mee wordt vormgegeven door andere partners. Tegelijkertijd blijft er nood aan een (langdurige) intensieve zorg voor bepaalde groepen cliënten op vele leefgebieden en dit spanningsveld dient gemanaged. Maar bovenal wil de cliënt – gelukkig maar – meer en meer actief betrokken worden in zijn traject van behandeling, wil hij mee kunnen bepalen welke vervolgstappen hij wanneer zet in het hulpverleningstraject.

bootjesoefening web

Bovendien is de verslavingszorg als gevolg van de 6de staatshervorming intussen in Vlaanderen ingekanteld…
Inderdaad. Niet het (federale) RIZIV, maar het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid is nu onze regelgevende overheid. En nieuwe bazen brengen nieuwe verwachtingen en regels mee. Zo verwacht de Vlaamse overheid dat we ons inschrijven in de geestelijke gezondheidszorg en de beweging van vermaatschappelijking van de zorg : we worden uitgenodigd om de hulpvrager meer in zijn milieu te ontmoeten o.a. via mobiele hulp of outreaching en de residentiële zorg te intensifiëren met kortere en specialistische zorg. De overheid verwacht dat we inspelen op de bovenvermelde toename van complexiteit via meer zorg op maat, de uitbouw van flexibele zorgtrajecten (waarbij meer zorgpartners al naargelang hun specialisme samenwerken rond éénzelfde cliënt) en meer zorgcontinuïteit (zodat er geen gaten vallen in de overgang van de ene zorgpartner naar de andere). Netwerkvorming en goede afstemming rond de cliënt met partners wordt vooropgesteld. Innovatieve, doeltreffende en kosteneffectieve interventies worden aangemoedigd binnen zorgcircuits en zorgnetwerken van samenwerkende partners. De Sleutel participeert momenteel aan 5 regionale netwerken voor volwassenen en 3 provinciale netwerken voor minderjarigen. We stellen vast dat het zwaartepunt van de zorgorganisatie meer en meer binnen deze netwerken komt te liggen: niet de individuele voorziening maar de netwerken worden bepalend bij het uitbouwen van zorgpaden. Ondertussen wordt de verwachte flexibiliteit ook stilaan verankerd in een nieuw, flexibeler Vlaams financieringskader, de persoonsvolgende financiering (binnen de Vlaamse Sociale Bescherming), een vorm van financiering die vertrekt vanuit de vraag van de cliënt eerder dan het aanbod van de organisatie. Parallel hiermee wenst Vlaanderen een nieuw instrument voor zorgzwaartemeting (Belrai) te introduceren als instap in de zorg. Als kers op de taart mogen we verwachten dat de Vlaamse zorginspectie onze werking nauwkeurig zal monitoren. Deze ontwikkelingen zijn in de grond positief. We hebben er goede hoop op dat ze effectief ten goede zullen komen van elke individuele cliënt. De wrangheid in De Sleutel en de hele sector zit vooral in het feit dat we nog maar nét overgeheveld zijn naar Vlaanderen, en deze verwachtingen opgespeld krijgen, terwijl we tegelijkertijd het slachtoffer zijn van een ernstige besparing en de niet-indexering van de werkingsmiddelen. We zijn arm en we worden nog armer terwijl er meer verwacht wordt.

groep web

Ik hoor u spreken van meer flexibiliteit in het werken met de hulpvragers. Wat houdt deze verwachting in?
Wel, wij formuleerden het in 2017 als volgt: “De Sleutel vernieuwt en verdiept haar rol als herstelgerichte expert verslavingszorg binnen het veranderende zorglandschap. We organiseren ons op het realiseren van goede transversale (over voorzieningen heen) cliënttrajecten in een nieuwe zorg- en besluitvormingsstructuur die een belangrijke stem geeft aan cliënt en medewerker.” Dit is een hele mondvol, maar het is de visie achter het traject dat we bewandelen. In essentie komt het hierop neer: vooreerst profileren we ons binnen de ggz-netwerken als expert verslavingszorg die inzet op herstel van de persoon met een middelengerelateerde stoornis. We zetten prioritair en gefocust in op snelle en professionele indicatiestelling, intensieve ambulante en residentiële behandeling, activering en versterking van de verslavingsexpertise van de eerste lijn. Aan het herstel van de cliënt willen we maximaal bijdragen door naadloze en flexibele trajecten mogelijk te maken voor deze cliënt binnen De Sleutel en i.s.m. regionale zorgpartners. Dit wil zeggen dat we alle huidige obstakels in onze structuur wegnemen die deze transversale cliënttrajecten belemmeren. Dat wordt onze nieuwe zorgstructuur. Ten tweede, een nieuwe manier van werken maakt snelle besluitvorming binnen de 3 regio’s waarin we werken mogelijk en betrekt cliënt en medewerker systematisch.

Dat klink vrij vaag …
Ik hoor collega’s dit ook zo verwoorden. Nochtans is de intentie heel zuiver. Zo wordt het ganse veranderingstraject aangestuurd door een veranderteam (het ‘vliegwiel’) dat samengesteld is uit afgevaardigden van de hele organisatie. Dit team neemt de grote thema’s van verandering onder de loep en legt voorstellen van verandering voor aan een ruime delegatie van 40 medewerkers die om de 2 maanden bijeenkomt en als een soort parlement feedback geeft op alle voorstellen en adviezen voor verdere doorwerking. Dit proces is uitgemond in de Sleuteldag die we hielden op 22 oktober van vorig jaar en waarin we onze nieuwe identiteitsverklaring afklopten.

Damien Versele 11 gesneden web

EEN NIEUWE IDENTITEIT 

We hebben onze identiteit, of missie zo je wil, geactualiseerd en aangesterkt met nieuwe waarden. Onze identiteitsbepaling luidt voortaan als volgt: De Sleutel biedt zorg op maat voor mensen met een middelgerelateerde stoornis én hun context: wij behandelen niet primair de problematieken van alcohol, tabak, noch benzo’s, geen gamen noch gokken tenzij die samengaan met het gebruik van roesmiddelen (waaronder de opioïde pijnstillers). Kwaliteit van leven staat voorop: we ondersteunen de cliënt actief in het herstelproces naar meer kwaliteit van leven in verbinding met de eigen context en de samenleving. We vertrekken hierbij vanuit de eigen keuzes en mogelijkheden van cliënt en context. We doen dit in nauwe samenwerking met andere gespecialiseerde zorgpartners. We willen oprecht en authentiek zijn in ons werk naar de cliënten en in de samenwerking met collega’s en partners: daarom kozen we voor de waarden van persoonlijke, deskundige en verbonden zorg:
- cliënt en collega zien we als unieke personen met vooral veel krachten en mogelijkheden
- onze zorg is georganiseerd, actueel en gebaseerd op de wetenschap en we blijven leren
- verbinding met de persoon van de cliënt en met de context, afstemming met mekaar en met partners is essentieel
Hierin willen we excelleren, verder gaan dan de norm. We willen mekaar hier ook op aanspreken. Want we werken aan een open cultuur van vertrouwen, mede-eigenaarschap en co-creatie.

Nog meer theorie?
We zijn volop bezig met het in kaart brengen en verscherpen van onze kernopdrachten in het licht van naadloze cliënttrajecten. De komende maanden staan we voor belangrijke beslissingen over wat we doen en wat we niet doen in het licht van goede specialistische zorg. We ontwikkelden hiervoor de Zorgwijzer, een boeiend instrument dat ons werk heel eenvoudig in beeld brengt. Ik ga hier in een volgend nummer graag dieper op in. We willen niets aan het toeval overlaten in het afstemmen van interventies binnen en over zorgmodules heen. Daarnaast willen we binnen het jaar komen tot een nieuw organogram met een nieuwe vergaderstructuur, willen we meer mogelijkheden van verbinding realiseren onder de medewerkers en creëren we tools voor meer open en transparante communicatie, intern en extern.

zorgwijzer web

dr Frederik Vander Sypt presenteert de nieuwe Zorgwijzer op de Sleuteldag 

Intussen verwacht ik heel veel van de nieuwe leidende principes die we ook op 22 oktober afklopten (zie kader). Het zijn nieuwe afspraken die onze samenwerking voortaan zullen kleuren. Zij zijn de vrucht van gedurfde keuzes. Als De Sleutel er in de hopelijk nabije toekomst in zal slagen om deze leidende principes te beleven in de dagelijkse samenwerking, dan weet ik zeker dat we heel vernieuwend én heel concreet bezig zullen zijn. Het zal niet bij theorie blijven. Daar heb ik me intern toe geëngageerd bij alle collega’s. Hierover is een principieel akkoord binnen de organisatie en met de Raad van Bestuur. Dit traject zal zijn vruchten afwerpen, zeker weten.

De leidende principes in onze samenwerking:

Wij zijn een dynamische organisatie midden een dynamisch zorglandschap. In onze samenwerking als netwerk willen we dan ook de volgende principes hanteren, als voorrangsregels op een rotonde:

1.Binnen het kader van onze gemeenschappelijke visie is er een hoge mate van autonomie in de werking: binnen de hiërarchie bevinden de bevoegdheden zich zo laag mogelijk in de organisatie

2.Elkeen van ons heeft initiatiefrecht (en adviesplicht) in alle materies waarin hij / zij betrokken is en elkeen van ons neemt verantwoordelijkheid op voor wat afgesproken werd en het realiseren van onze waarden in het zorgaanbod

3.Medewerkers hebben inspraak in de besluitvorming die hen raakt: we werken met consent besluitvorming en principiële bezwaren (inspraak)

4.Alle informatie (m.b.t. beslissingen, structuren, systemen …) is transparant en toegankelijk voor iedereen tenzij er gegronde redenen zijn voor vertrouwelijkheid

5.Lokaal - regionaal leggen we het accent op ondernemerschap: ons zorgaanbod speelt soepel in op de steeds evoluerende, lokale dynamieken en zorgnoden

6.De cliënt heeft inspraak, zowel in de eigen behandeling als in het beleid van de organisatie; waar mogelijk zetten we ervaringswerkers in

7.We stellen ons lerend op en voorzien eenvoudige feedbacklussen zodat deze leidende principes ook in de toekomst levendig blijven

8.We zijn een eerlijke en respectvolle werkgever: we doen wat we zeggen, bieden haalbaar werk aan en de nodige middelen, ondersteuning en veiligheid om dit uit te voeren

9.We investeren actief in blijvende professionele groei ten dienste van de kernopdrachten

10.We werken duurzaam en streven naar financiële gezondheid. Onze infrastructuur is kwaliteitsvol, actueel en ondersteunend naar cliënt en medewerker

Op bovenstaande principes spreken we mekaar aan in een geest van gelijkwaardigheid.

 

En wat volgt er nu?
We onderzoeken via de Zorgwijzer het potentieel en de obstakels om te komen tot naadloze cliënttrajecten onder de afdelingen en ism zorgpartners. Deze info zal ons helpen om op korte termijn een nieuwe zorgstructuur uit te tekenen voor De Sleutel. En op deze nieuwe structuur komt een nieuw organogram en een communicatiestructuur die het accent zal leggen op participatie en co-creatie.

Dat wordt heel boeiend. Dankuwel voor dit interview en succes!

(februari 2020)

 

Aanverwante info

Onze identiteit, onze waarden 

Drugpreventie bij kinderen werkt

Volg ons op Facebook