De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



Professionals

Hier vind je info op maat van wie beroepshalve met het thema drugs bezig is. Welke drugspreventie is effectief?  Maak kennis met ons aanbod voor leerkrachten en preventiediensten. Wat is evidence based hulp verlenen? Bekijk ons overzicht van goede praktijken en bruikbare meetinstrumenten.

donderdag 18 november 2021 15:56

What’s in a name? Het CIC wordt DOC, CrisisInterventieCentrum wordt Detox- en Oriëntatiecentrum.

Het CIC van De Sleutel in Wondelgem is een begrip in de drughulpverlening. De werking heeft reeds 42 jaar op de teller. Meestal wordt CIC als een letterwoord gebruikt, waarbij men de letters achtereenvolgens uitspreekt. Voor sommigen is de betekenis van de afzonderlijke letters niet gekend of wat vervaagd. Straks verandert het centrum van naam. Onze redactie vroeg tekst en uitleg bij Wim Vens, afdelingshoofd van het nieuwe Detox- en Oriëntatiecentrum (DOC).

Het CIC, voluit het crisisinterventiecentrum, is voor velen een tussenstop of een opstart van een traject op weg naar herstel. Het is een plek waar mensen die kampen met een verslavingsproblematiek even op adem kunnen komen, even ontsnappen aan de complexiteit van het leven en stil kunnen staan bij de richting die ze uit willen gaan. Een rustige en veilige oase voor de ene. Een plek waar ontwennen een mix van emoties en verantwoordelijkheden met zich mee brengt, voor de andere.

Het CIC is als afdeling van De Sleutel niet blijven stilstaan. De Sleutel is immers een organisatie die blijft op zoek gaan naar gepaste antwoorden op vragen van de cliënten. Een goede inbedding in het zorglandschap en een evidence based aanbod staan hierin centraal. De inkanteling in de GGZ biedt hierin opportuniteiten. Het CIC nam deze kans aan om intern een aantal fundamentele aanpassingen door te voeren.

NIEUWE NAAM, NIEUWE IDENTITEIT

De werking van het CIC is in transitie, met als sluitstuk een andere naam.
Wim Vens: “De vlag dekt al lang de lading niet meer. Er zijn soms lange wachttijden, je kan bij ons enkel in opname komen tijdens de kantooruren. In marketingtermen zet je in je etalage wat je effectief doet of verkoopt. Hier kan je terecht voor detox en oriëntatie. Laat ons wat in de etalage staat, ook in onze naam zetten.Zo kwamen we bij het DOC terecht: Detox- en OriëntatieCentrum".

Het bleef niet bij een naamsverandering. Hier zit meer achter?
“Klopt, achter die nieuwe naam, zit ook een nieuwe identiteit! Als we rondom ons kijken, zien we wijzigingen in het zorglandschap. In de regio bestaat ondertussen C-tox in Sleidinge, de Upsie, de mobiele crisisteams, … Dit aanbod bestaat en deze organisaties kunnen op een goede manier een crisis opvangen. De evolutie van de psycho-actieve stoffen maakt ook dat er bij een crisisopname in functie van detox nood is aan een sterke medische omkadering. Binnen het verandertraject van De Sleutel willen we meer aansluiten op dat zorglandschap.

DOC Wim vens web Wim Vens (klinisch psychoog en afdelingshoofd van het DOC) : “Als de cliënt nog vastzit in het verslavingsgedrag, dan kan je moeilijk in gesprek gaan over doelen. Wij voorzien op verwijzing van een gespecialiseerde zorgpartner in een aanbod dat daar verdere stappen kan zetten”

"De facto gaat het om een evolutie naar 2 groepswerkingen enerzijds gericht op: “Detox” (ontwenning en medicamenteuze stabilisatie) en Oriëntatie (indicatiestelling en adviesbespreking). We merken een verschuiving: vroeger kwamen in het CIC meer cliënten voor een detox of om even op hun positieven te komen. Daarna vertrokken ze opnieuw. Op dit moment melden meer cliënten zicjh meestal via verwijzers) aan voor ontwenning én vervolgstappen op basis van een goed uitgebouwde indicatiestelling. Dit is zeker in evolutie. Bovendien biedt het de kans om aan te sluiten op de wijziging in het zorglandschap en de eerdere introductie van de zorgwijzer binnen onze organisatie.”

 

zorgwijzer webDe zorgwijzer met de verschillende modules die aangeboden worden aan cliënten, context en zorgpartners. De Sleutel wil met de zorgwijzer meer aandacht voor de regionaliteit, getrapte zorgladder en herstelgerichtheid inzetten. Met regionaliteit wil men inzetten op samenwerken met projecten in de regio. De getrapte zorgladder wijst naar die zorg aanbieden die nodig is, maar ook niet meer dan nodig, waarbij je kan schakelen tussen intensiteit volgens de nood van de cliënt.

 

Vooraleer we daarop verdergaan is het goed om eerst nog even dieper in te gaan op de inhoud van programma van het nieuwe DOC. Kan je daar iets meer over vertellen?
“We stappen af van de kleine onthaalgroep en grote oriëntatiegroep. Die overgang is voor cliënten te druk naar groepsgrootte. De oriëntatie start immers al bij de eerste telefoon. We werken voortaan met 2 parallelle groepen onthaal en oriëntatie, elk met aparte fasen. We willen een klimaat scheppen waar we van dichtbij zaken kunnen opvolgen: hoe functioneert en communiceert iemand in groep, evenwicht bewaken tussen groeps- en individuele begeleiding, persoonlijke zorg op maat opvolgbaar maken, zowel voor cliënt als hulpverlener. Kort gezegd is het onze opdracht om mooie formats te ontwikkelen met ruimte voor zorg op maat en ruimte voor observatie. Bepaalde programma onderdelen zullen vast zijn, een aantal facultatief. Hierover kan de cliënt en de begeleiding met elkaar in dialoog gaan. De klassieke encounter-oefengroep wordt aangepast naar een ochtendmoment waarin elke dag duidelijk gemaakt kan worden hoe je erbij zit of welke noden je hebt.”

LINK MET VERANDERTRAJECT

Het verandertraject van De Sleutel resulteert in “De zorgwijzer”. Hoe past het DOC hierin?
“De naamsverandering gaat over de vlag de lading laten dekken, maar evenzeer over de inbedding in het zorglandschap. Het DOC situeert zich op de 3de lijn. Eerstelijnszorg is zorg in je buurt die direct toegankelijk is. Deze zorg situeert zich tussen de nulde lijn van zelfzorg en zelfhulp en de tweede lijn van ambulante gespecialiseerde zorg of de derde lijn van gespecialiseerde zorg in het ziekenhuis of een revalidatiecentrum zoals het DOC.

 

zorgstructuur 

De zorgstructuur toont het samenspel van de verschillende zorglijnen. Op deze afbeelding zie je verschillende afdelingen van De Sleutel gepositioneerd

"Op de 3de lijn voorzien we zorgnoodbepaling als vervolg op een eerdere aanmelding op de 1ste en 2de lijn. DOC wil voor wat dat betreft een antwoord bieden op vragen van zorgpartners, ambulante werkingen of zorgeenheden die niet gespecialiseerd zijn op vlak van verslaving. Er is nood aan een gespecialiseerde zorg in een cleane en gestructureerde omgeving. Hier kunnen we uitzuiveren wat er aan de hand is, welke mogelijkheden er zijn, wat de cliënt precies nodig heeft en komen tot een goede beeldvorming, zowel op lichamelijk, sociaal als psychisch vlak. Vaak is het nodig dat de verslaving wat gestabiliseerd is om te kunnen achterhalen waar het schoentje precies knelt. Als de cliënt niet nuchter is, niet op zijn afspraken geraakt, kortom nog volop vastzit in het verslavingsgedrag, dan kan je moeilijk in gesprek gaan over de doelen die iemand heeft, hoe je die kan bereiken of wat gepaste vervolgzorg zou kunnen zijn. We willen op verwijzing van een gespecialiseerde zorgpartner een aanbod voorzien. Waar zij niet verder kunnen door de limieten van die werking, kunnen wij dat soms wel.”

De zorgstructuur is een soort leidraad?
“Volgens het principe van de zorgstructuur kan niemand ooit op een fout adres hulp vragen. Als medewerker leggen we de focus op de cliënt en wat die nodig heeft. De cliënt wordt verwezen naar de juiste zorg en we zorgen voor zorgcontinuïteit. Cruciaal hierbij is de regie op de cliënttrajecten. Vaak hebben cliënten reeds een ondersteunend traject in de vorige lijn. Daar willen we systematisch en meer mee linken. En omgekeerd gaan we al iets aanbieden als er een wachttijd is voorafgaand aan een opname in het DOC. Als iemand zich zelf aanmeldt, starten we een ambulant voortraject (1). 

Dan gaan we samen in gesprek en verkennen we wat de hulpvraag en een mogelijk zorgtraject kan zijn. Op die manier ga je reeds met een traject van start en voelt het voor de cliënt ook als een start van het traject. Voorheen had een hulpvrager bij een telefonische intake soms het gevoel uitgevraagd te worden in de plaats van dat er samen met hem of haar al op pad gegaan werd. Nu kan er casus per casus gekeken worden wat er nodig is om het traject op te starten. Je maakt reeds kennis met iemand en met de setting”.

Hoe positioneer je het “opnameteam” in de nieuwe zorgstructuur van De Sleutel?
“Er is nu al een geleidelijke verschuiving naar contacteren van de huidige zorgverleners en afstemmen van het zorgtraject, aanknopen met het zorgtraject. Ben je ergens in begeleiding, dan bevragen we of het ok is dat we contact opnemen met je begeleiding. Op die manier willen we verder bouwen op wat er reeds was. Daar willen we nog explicieter op inzetten. Het is wel nog zoeken hoe we de middelen anders kunnen inzetten, zodanig dat de cliënt zich meer en sneller geholpen kan voelen.”

DOELGROEP

“DOC en de ambulante centra van De Sleutel hebben dezelfde doelgroep. We richten ons op mensen met een verslaving. Maar binnen die doelgroep heb je echt heel wat verschillende profielen. Evengoed heb je binnen elk herstel- of ontwikkelingsproces van de pathologie verschillende fasen. Specifiek voor het DOC kunnen we stellen dat de criteria bekend zijn: als je niet langer controle kan houden op het middel met ambulante hulp en medicamenteuze ondersteuning, dan is een residentieel ontwenningsprogramma de noodzakelijke stap in het zorgtraject van de cliënt. Anders gezegd: dat is inspelen op de zorgnood van de cliënt”.

ZOEKEN NAAR EEN GEPAST ANTWOORD

Het eerste contact met de drughulpverlening is laagdrempelig en toegankelijk, dus best via een hulpverlener die op de eerste of tweede lijn werkt.
Een opname is in alle gevallen voor de cliënt een ingrijpende gebeurtenis. Als er nog geen andere stappen gezet zijn in een zorgtraject, is een opname in het DOC eerder overshooting: je bent uit je eigen netwerk en omgeving weg, contacten met de buitenwereld worden onderbroken, er wordt gecontroleerd op drugs, enz.
Als eerste hulpverlening rond een verslavingsprobleem is deze gespecialiseerde zorg niet het gepaste antwoord op de vraag van de cliënt. Deze hulp, het aanbod in het DOC, is zeer ingrijpend en intensief.

"Wat heb je nodig, dat bieden we en niet meer dan noodzakelijk. We gaan niet minder doen dan nodig, en niet meer dan noodzakelijk. Dat gebeurt in de indicatiestelling”.

Wat houdt die indicatiestelling precies in?
We merken dat steeds meer mensen worden doorverwezen naar het CIC met de vraag naar indicatiestelling. Dat is een communicatief proces tussen een hulpverlener en een cliënt via gedeelde besluitvorming. We maken m.a.w. samen met de cliënt een inschatting van het gehele functioneren, de verlangens en hoe we eventuele dromen en plannen kunnen helpen realiseren. Op basis van de info stellen we een realistische zorgnood indicatie om de doelstellingen van de cliënt te bepalen. Verwijzen we eerder richting psychiatrie of toch naar de verslavingszorg? Het is belangrijk om eerlijk te zijn tegenover de cliënt. Het gaat niet enkel over oriëntatie, we doen ook indicatiestelling. Soms is er ook nog een motivationeel proces nodig om tot een vervolgtraject te komen. Het is onze ambitie om de mensen tijdens hun periode in het DOC te gaan remediëren. Tijdens die periode zonder middelengebruik gaan we in gesprek, doen we observaties in cleane omstandigheden,... Het is dus een interactief proces waar we ook motivationeel en inzichtbevorderend werken.

Een opname in het DOC duurt … 6 weken?
“Het vraagt heel wat om het middel, waar je geen controle meer over had, niet meer te gebruiken, om in gesprek te gaan over wat je wil bereiken, een advies te horen te krijgen, welke hulp daarbij nodig is. Het zijn dus intensieve weken. Maar inderdaad we moeten realistisch zijn en de lat niet te hoog leggen. Daarbij is het onze ambitie om cliënten te ondersteunen in de stap naar de plaats waar hun vraag het beste beantwoord wordt”.

Els Vanneste (november 2021)

 

Aanverwante info

De Sleutel in verandering: een proces met nieuwe richtingaanwijzers

Nood om aan te melden? Klik hier voor meer info  

 

(1) in samenwerking met Ambulant centrum De Sleutel Gent. Er is een medewerker die deeltijds in het DOC en in het ambulant centrum die de liason maakt tussen cliëntentrajecten.

 

 

 

cicweb   

Het CIC in Wondelgem wordt een Detox- en Oriëntatiecentrum.

 

Drugpreventie bij kinderen werkt

Volg ons op Facebook