Zeilopleiding als onderdeel van programma Therapeutische Gemeenschap Merelbeke

Het zeilproject helpt als extra stimulans om het programma in de Therapeutische Gemeenschap in Merelbeke vol te houden.
Het programma dat de bewoners volgen vraagt dan ook veel van de cliënten. Het is een zware opdracht, want mensen die jarenlang met een verslaving kampen, zitten in een negatieve spiraal waar ze moeilijk uitraken. “Het vertrouwen is zoek bij drugsverslaafden. Ze kennen enkel hun drugs. Mensen dienen voor hen alleen maar om te bedriegen, te bestelen of om aan drugs te geraken”, zegt Johan Maertens, algemeen directeur van De Sleutel in de Morgen.

“De mensen die bij ons binnenkomen hebben meestal een negatief beeld zowel over zichzelf en over hun omgeving. Zo’n project goed kunnen afronden is voor hen een heel positieve ervaring en dat is heel belangrijk voor hun zelfbeeld”, zo zegt Maaike een van de stafmedewerkers van De Sleutel die als begeleidster de opleiding meevolgde.

Het zeilen gaf de deelnemers hun eigenwaarde terug. “In korte tijd haalden ze enkele kwaliteiten bij zichzelf naar boven die door het drugsgebruik verdoofd of verborgen waren geraakt”, zegt Geert Verhaege, afdelingshoofd van de therapeutische gemeenschap. “Het zijn soms kleine dingen: knopen kunnen leggen, sterk zijn, interesse ontdekken in de zee en natuur.” Bovendien versterkt het project de groepsvorming. Mensen die alleen kwamen te staan leggen weer contacten. Lees hierna ook enkele bijdraen in andere media.

De bewoners vertellen hoe ze de opleiding zelf ervaren

Deze unieke ervaring kadert volledig in het langdurig drugvrij residentieel groepsprogramma van deze TG. Naast het aanleren van het zeilen ligt het accent op de herontdekking van hun sociale vaardigheden, op het stimuleren van de teamgeest, het opkrikken van het zelfbeeld van de cliënten, het leren verleggen van persoonlijke grenzen, …

Deze opleiding als onderdeel van de therapie heeft vorig jaar haar nut bewezen. Geen enkele van de deelnemers haakte toen af tijdens de zeilopleiding. Deelnemers K. J. en C. leggen uit hoe ze de opleiding dit keer ervaren.

K (29) : De zeilopleiding is gestart in maart en loopt tot eind juni. Elke donderdag rijden we met ons busje met 10 bewoners richting zeezeilschool te Nieuwpoort. De opleiding heeft zowel een theoretisch luik als een praktisch luik en loopt tussen 9 en 16 u. Er staan 2 opleidingsboten ter ons beschikking en we hebben 2 schitterende lesgevers, Guido en Marc.
J (27) : De eerste 5 weken kregen we wel vooral theorie. Uitleg over knopen leggen, navigatietermen, de taakverdeling aan boord. In het begin zag ik daar het nut niet van in en vond ik het nogal saai.
C (24) : Het programma is wel bijgestuurd. In vergelijking met vorig jaar komt er vroeger praktijk aan bod.
K: Zo was het goed dat we al vrij vlug eens konden gaan oefenen met de zeilwagen op het strand.
J: Toen werden die theoretische zaken zoals overstag gaan, me wel snel duidelijk en zag ik het opnieuw zitten. Tijdens het theoretisch deel was het ook goed dat we bijvoorbeeld een bezoek brachten aan de controle- en radiotoren van Oostende, aan de zeevaartpolitie, aan een zeilmakerij…

Wie mag aan het zeilproject deelnemen en wat met wie uit de boot valt ?

K: De voorwaarde is wel dat we bij aanvang van de opleiding nog in de eerste fase van het programma zitten. Tijdens die fase leren we de regels hier in huis kennen en werken we vooral aan ons gedrag. Ik zelf zit hier 2 maanden in de TG.
J: Ik ook.
C: Ik heb vorig jaar aan de zeilopleiding deelgenomen. Intussen heb ik het programma in de Therapeutische Gemeenschap positief afgerond. Ik startte 16 maand geleden het programma. Momenteel verblijf ik in het tussenhuis (nazorg) en krijg ik nog heel wat ondersteuning bij het vinden van werk, vrije tijdsbesteding, budgettering, het vinden van een eigen woning, enz … . Voor eerste fasers is deze cursus een echt privilege. Anders komen ze niet buiten. Ik ben tevreden voor hen. Het bevordert trouwens de samenhorigheid tussen diegenen die in dezelfde fase zitten. En iedereen kan wel uitkijken naar de afsluitende Zee-zeildag op 10 september waar alle bewoners en de volledige staf aan deelnemen.
J: De nieuwe bewoners komen dankzij die opleiding veel sneller echt dicht bij elkaar te staan. Door de opleiding stimuleer je echt het groepsgevoel. We zijn ook afhankelijk van elkaar, zijn een ganse dag constant samen, je leert elkaar echt kennen.
K: Zonder die groepsactiviteit zouden de meeste eerste fasers er veelal slechts één mannetje uitgekozen hebben om hun gedachten en gevoelens mee te delen. Het bevordert dus zeker de sfeer. Het is bovendien echt een dag om naar uit te kijken. Ik geniet van die dag op zee en van het zonnetje. Dat heeft echt een gevoel van vrijheid. Het breekt het strakke programma een beetje. Je leert elkaar ook op een andere manier kennen. In sommigen van ons komt het kind plots naar boven. Elke keer krijgen we zo’n stukje waarover dan kunnen nadenken…

Hoe past de opleiding in het programma ? Welke andere meerwaarden zien jullie ?

J: We leren op een goede manier communiceren met elkaar, met iedereen samenwerken, commando’s geven en aanvaarden. Als er ééntje begint te luieren, dan zit gans het team vast. Dus in die zin loopt het programma van in huis op zee gewoon door. Meer zelfs, we kunnen mekaar letterlijk niet ontwijken. Zo overwin je automatisch vooroordelen, leer je vlotter frustraties aanpakken en krijg je sneller vertrouwen in elkaar.
K: Ik vind het ook goed dat we onze twee staf begeleiders dankzij die opleiding op een andere manier kunnen leren kennen. Je voelt wat je aan ze hebt. Buiten maken ze al eens dezelfde fouten als wij, zijn ze evenveel als ons.
J: Nu we goed met de opleiding bezig zijn, begin ik beter het surplus te ervaren. In het begin was de theorie misschien zwaar en eerder schools. Maar dat was noodzakelijk om accidenten te voorkomen. Na zo’n dag op zee zijn we ook telkens opnieuw opgeladen voor het programma. We kunnen er weer tegen.

K: Ik apprecieer echt wat die mensen van de jachthaven voor ons doen. Onderschat dat ook niet. Ze leren ons verantwoordelijkheid nemen. Ze durven het aan om ons met zo’n dure boten op zee te laten en ons ook echt zelf te laten navigeren. Ik vind dat heel chique.
C: Ik had nooit gedacht dat ik ooit zou kunnen leren zeilen. Het deed heel goed om die uitdaging te kunnen aangaan. Je krijgt dus ook echt voldoening omwille van die prestatie. Vooral ook die afsluiting van de vorige opleiding met de Zee Zeildag zal ik me altijd blijven herinneren. Gans onze TG die uitvaart met The Antwerp Flyer, één van de vele jachten van een echte armada. Ik kijk er nu zeker naar uit om onze eerste fasers tijdens die Zee zeildag aan te moedigen en voor hen te supporteren.

(*) om redenen van pricacy gebruiken we fictieve afgekorte namen van de bewoners-deelnemers aan de zeilopleiding