‘Omdat vader zijn belangrijk is’

Tijdens onze nieuwjaarsreceptie in 2009 hadden we het effect al eens uitgetest met zelf bij elkaar gezocht meubilair en speelgoed.  Dit had duidelijk een positieve invloed op de sfeer. Ouders-cliënten en hun familie (niet in het minst de kinderen zelf) vonden deze ruimte een grote meerwaarde. Daarom wensten we dit structureel te installeren. Om dit te realiseren zijn we op zoek gegaan naar projectmiddelen. En we hadden geluk: ons project werd door fonds Van Mierlo gelauwerd.

In ons programma kiezen we voor een integrale behandeling waar het ‘ouder’ zijn een belangrijk deel van uitmaakt. Het creëren van een permanente kindvriendelijke omgeving zal de bestaande ouderwerking nog versterken. Het kindvriendelijker maken van onze setting wordt ook betracht via de uitbouw van een knutselhoek en de verdere uitbouw van onze tuin-annex kleine kinderboerderij.  

Door in te zetten op het bevorderen van die vader-kind relatie willen we een hogere motivatie bij cliënten met kinderen creëren. De vader moet weten dat de relatie met zijn kind niet wordt opgeschort maar ondersteund, waardoor de drempel lager wordt. Eenmaal in het programma willen we de retentie verhogen: de kinderen zullen liever op bezoek komen, de overnachtingen worden comfortabeler en beter afgestemd waardoor de vader gestimuleerd en bevestigd wordt in zijn vader zijn. Door cliënten langer in het programma te houden, verhogen we ook de kansen op een positieve afronding en een volwaardige reïntegratie in de maatschappij.

Doelgroep(en)

De TG voor Dubbel Diagnose (1) staat open voor mannen ouder dan 18 jaar. De capaciteit bedraagt maximaal 17 personen. Gemiddeld zijn een 30% van de cliënten ook vader. Er bestaan weinig centra voor deze doelgroep die ook kinderen integreren in de aanpak. Onze TG wil daaraan tegemoet komen.

We vinden het belangrijk dat er een gezond evenwicht is bij de deelnemers (ouders en niet-ouders) en willen het aantal ouders in het programma verhogen. De uitwisseling van ervaringen tussen beide heeft immers een positief effect op hun behandeling. We willen tonen wat ouderschap kan teweegbrengen. We willen niet-ouders ook leren inzien wat het betekent om zaken op te geven voor kinderen, respect te tonen voor ouders, te helpen met de opvoeding.

 Dankzij de ouderwerking en het installeren van een kindvriendelijke omgeving kunnen we verslaafde vaders beter motiveren om een langdurige behandeling te starten. We verhogen tegelijk de kans om hen in het programma te houden en om positief af te ronden.

Beoogde resultaten

-We willen dat potentiële cliënten en verwijzers ons kennen als een kindvriendelijke  therapeutische gemeenschap.

-We willen komen tot een goede mix tussen ouders en niet-ouders omdat dit bevorderlijk is voor de integrale behandeling.

-We willen het ouderschap veel concreter in het programma integreren.

-We willen meer positieve uitstroom realiseren vanwege de verhoogde motivatie om dit langdurig therapeutisch programma positief af te ronden.

Meerwaarde

Door ons als kindvriendelijke instelling te profileren willen we de perceptie over drughulpverlening in het algemeen en van onze setting en programma in het bijzonder beïnvloeden. Vandaag is het voor doorverwijzers buiten de drughulpverlening (vb CAW, OCMW) niet duidelijk dat een behandelprogramma ook werkt met de kinderen van de cliënten en welke meerwaarde dit heeft voor het therapeutische proces.

Het feit dat deze methodiek werkt, werkt ook inspirerend voor andere afdelingen en collega-hulpverleners bij andere instellingen. Binnen het eigen netwerk, zowel residentieel als ambulant, is er overdracht van knowhow rond het thema ouderwerking en opvoedingsondersteuning (met onderbouw via onze dienst preventie). Zo ontstaan er initiatieven van onze dagcentra met  inloopteams (opvoedingsondersteuning i.s.m. Kind & Gezin). Ook met onze partners, vb de vzw Beschut Wonen Zagan dat instaat voor onze nazorgmodule, werken we aan een meer kindvriendelijke omgeving.

Perspectief

We hebben reeds lang ouders in het TG-programma en voorzien dan ook in een aangepaste ouderwerking (2). Kinderen mogen op bezoek komen, maar een echt kindvriendelijke (onthaal- en speel) ruimte was er niet. Ook om te overnachten komt er nu echt aangepast meubilair. Vroeger werkten we met een bijzetkinderbed. Om de drempel voor nieuwe kandidaat-ouders weg te nemen willen we hierin verder investeren. Inhoudelijk is de ouderwerking een standaard onderdeel van ons programma. Op termijn wensen we deze te intensifiëren door onze familiewerking verder uit te bouwen.

 

Griet Coghe, Afdelingshoofd

Therapeutische Gemeenschap voor Dubbel Diagnose ‘De Sleutel’

Een 34-jarige vader van twee dochters van zes en acht jaar heeft met de steun van de oudergroep, die tweewekelijks in De Sleutel samenkomt, de staf en de medebewoners, weer contact met zijn kinderen. ‘Toen ik hier tien maanden geleden binnenkwam, zag ik mijn ex en kinderen amper of niet’, vertelt hij. ‘Stap voor stap heb ik weer toenadering gezocht: eerst een brief geschreven, dan een uurtje bezoek gekregen, enzovoort. Nu blijven mijn dochters hier af en toe overnachten en kan ik een heel weekend met ze spenderen. Kinderen hebben recht op een cleane vader, dat is dan ook wat ik wil zijn. Ik wil weer voor mijn kinderen kunnen zorgen wanneer ik hier buiten ben.’

De 28-jarige Jason is al eens opnieuw beginnen gebruiken na een behandeling: ‘Hoe langer je clean bent, hoe meer zelfvertrouwen je krijgt. Dan heb je ook meer kans om te hervallen’. Ook Jason is een realist: ‘Nu ziet het er hier leuk uit, hé, maar het is niet altijd rozengeur en maneschijn. Soms gedragen we ons slecht of hebben we zin om weer te gebruiken, soms komt het tot een conflict. Maar hier wordt ons structuur opgelegd, iets wat we nooit hebben gekend, en wordt er heel consequent opgetreden. Dat helpt ons al een stuk vooruit. Ik besef dat ik nooit een leven zoals in de boekskes zal hebben, maar ik heb wel dromen: alleen wonen, een toffe job hebben, een goede hobby – voetbal, zoals vroeger – en een meisje tegen wie ik eerlijk kan zijn over mijn verleden.’

Het loopt niet bij elke vader even vlotjes. Jan is 39, was vanaf zijn zeventiende verslaafd aan heroïne. Hij heeft zijn 10-jarige zoon al twee jaar niet meer gezien. ‘Ik ben hier nu zes maanden. Om de 10 jaar heb ik een poging gedaan om af te kicken, maar tot nu toe is dat steeds op niets uitgedraaid. Mijn tijd in de gevangenis, mijn slechte gezondheid en het feit dat ik alles verloren heb, doen me nu wel beseffen dat ik moet veranderen. Hier heb ik leren inzien dat er meer is dan drugs, ik weet nu weer wat het leven te bieden heeft.’ Zijn zoon bijvoorbeeld.

‘Contact opnemen met mijn ex en mijn zoon is nog niet gelukt, ondanks vele pogingen. Ik moet geduld hebben.’ Jan heeft het daar duidelijk moeilijk mee, maar hij weet nu wel dat het niet onmogelijk is: ‘In de oudergroep heb ik gemerkt dat mijn verhaal niet zo veel verschilt van dat van de andere vaders. Mijn verhaal is niet erger dan dat van hen. En bij hen lukt het wel. Ondertussen heb ik mijn schuldgevoel voor een groot deel verwerkt en heb ik hoop gekregen.’

In de citaten van bewoners (bron:  DS 11-06-2010) gebruiken we fictieve namen

 

(1) Dubbele diagnose slaat op een samengaan van enerzijds misbruik of afhankelijkheid aan illegale middelen, alcohol en medicatie, en anderzijds een ernstige psychiatrische stoornis, zoals angst- en stemmingsstoornissen,  schizofrenie en andere psychotische stoornissen. De behandeling in deze TG gebeurt via een individueel gemoduleerd groepsprogramma.

(2) Een vast onderdeel in de familiewerking binnen dit TG-programma is de 2-wekelijkse ouderschapsgroep. Tijdens deze groepssessies staan de vaders stil bij wat ‘het ouder zijn’ betekent: hoe voed je een kind op, hoe geef je het goede voorbeeld, wat is het belang van tederheid brengen in de relatie met je kind en hoe pak je dit aan, hoe herstel of creëer je een goede band met je kind. Tijdens deze sessies bereiden we ook de bezoeken voor en worden ervaringen met de kinderen uitgewisseld met medebewoners.