Dans- en bewegingstherapie: een andere manier om jongeren hun lichaam te leren gewaarworden

Aan het woord is Pascale Leclerc, begeleider in het RKJ. In deze residentiële afdeling voor minderjarigen te Eeklo kampen de jongeren vaak met een zeer complexe problematiek waarbij de verslaving gepaard gaat met bijkomende psycho-sociale problemen.  Een aantal van deze jongeren hebben ook een vertekend lichaamsbeeld, vaak voelen ze zich helemaal niet goed in hun lichaam.

Gesprekstherapie is vaak niet de enige of zelfs de meest aangewezen manier om hier mee om te gaan. Dankzij middelen uit een Cera-project kon de voorbije maanden actief worden ingezet op bewegings- en danstherapie. Een ervaren psychologisch consulente verzorgde een reeks dans- en therapiemomenten en bracht zo nieuwe kennis in het RKJ-team. Bedoeling van de DBT-sessie was om jongeren opnieuw op een gezonde wijze contact te leren maken met hun lichaam. Het was ook een middel om jongeren die minder verbaal zijn extra kansen te bieden om hun emoties op een veilige manier te uiten. Hoe blikken we terug op deze ervaring?

De dans- en bewegingstherapie (DBT) werd opgestart op dinsdag 3 september 2019 en beëindigd op 17 december. Deze DBT vond wekelijks plaats op dinsdagmorgen binnen de werking van het RKJ, De Sleutel.

“De meeste jongeren voelden zich op deze therapiemomenten aanvankelijk meestal nog moe en hadden geen zin in de therapie. Maar eens ze de therapieruimte binnenstapten vonden ze het vaak wel leuk. Als therapeut heb ik weinig weerstand ervaren bij de jongeren. Het kader binnen het RKJ en de openheid van de jongeren zorgde ervoor dat ze een duidelijk groeiproces hebben kunnen doormaken. Hiervan waren de jongeren zich echter niet steeds bewust”, zo vertelt dans- en bewegingstherapeute Yolan Depraetere.

flouartistiek web Rebecca en Pascale participeerden als begeleider in het RKJ aan de groepstherapiemomenten. Yolan: “Ik verwees de jongeren naar hen indien ze individueel meer wilden horen over mijn observaties vanuit de DBT”.

Tijdens de therapie werd de doelstelling van bepaalde oefeningen opzettelijk niet vooraf vermeld. De ervaring, het ‘doen’ staat immers voorop en het proces primeert op het uiteindelijke product. DBT-therapeute Yolan: “De groep merkte achteraf op dat iedereen tijdens deze sessies gegroeid is en meer durfde tonen naargelang de weken vorderden. Ze ervaarden de groepstherapie als iets positiefs. Zelf benoemen ze de samenwerking als centraal thema.” Er werd ook gewerkt rond grenzen en omgaan met elkaar.

De focus op het lichaam en het bewegen zorgde voor veel fysieke ervaringen die jongeren snel benoemen als pijn. Yolan: “Het lijkt mij aangewezen om hier verder mee aan de slag te gaan. Tijdens de DBT probeerden we alvast dit gevoel te verruimen”. De groep vertelde achteraf dat ze tijdens de DBT hun lichaam konden losmaken en ontspannen. Beide zaken namen de jongeren mee tijdens hun verdere behandeling. Ze leggen dus duidelijk een verband met hun verslavingsproblematiek.“Durven voelen is kwetsbaar, want vaak lopen ze weg van dit gevoel via het innemen van bepaalde middelen. Tot rust komen via relaxatie kan een belangrijke preventieve actie zijn vooraleer een beslissing gemaakt wordt of vooraleer actie ondernomen wordt. Dit laatste wordt mooi opgemerkt door iemand uit de groep”, aldus nog Yolan.

Begeleider Pascale geeft aan dat de jongeren binnen hun RKJ-programma veel spanningen ervaren en moeilijk kunnen aangeven waar in hun lichaam ze die ervaren. De dans- en beweegtherapie is een non-verbale aanpak waarmee men jongeren terug bewust wil maken van hetgeen ze voelen. “De jongeren krijgen zo, op hun eigen tempo, terug voeling met hun lichaam en hoe het zich uitdrukt”, zo gaat Pascale verder.  Ze staan onbewust stil bij vragen als : waar voel ik mijn spanning, waar bots ik op mijn grenzen, hoe ga ik hier mee om, ….  Los van deze bewustmaking, had de DBT ook een relaxerende en ontspanningsfunctie. “We merkten steeds een meer ontspannende houding bij de jongeren en vraag naar relaxatieoefeningen gedurende het programma”, zo vult begeleider Rebecca Maenhout aan.

huisstijl jan 27

Respectvol

Pascale: “Deze vorm van therapie was zeker een uitdaging voor onze jongeren. Dankzij deze aanpak vonden we aansluiting  bij de groep. Alle jongeren participeerden aan de therapiemomenten en er werd op een respectvolle manier met elkaar omgegaan”.  Het was leerrijk om op een alternatieve – non-verbale – wijze met elkaar om te gaan en elkaar beter te leren kennen.  Rebecca: “De DBT steunde op een constructieve omgangsvorm waar men elkaar in vertrouwen moest nemen. Als deelnemers van dit project zagen we hierin een mooie samenwerking tussen de jongeren”. Daarnaast is het bij elk van hen een individueel groeiproces geweest, dat ook teruggekoppeld is naar hen zelf toe. “Wanneer woorden kunnen gelinkt worden aan een innerlijke ervaring of beleving worden deze momenten rijker en verdiepend,” zo besluit Pascale.  

Met dank aan CERA 

“Op een ritmisch muziekfragment, zelf gekozen door de jongeren, en met duidelijke interactie tussen begeleidster en groep startte de sessie die ik gedeeltelijk kon bijwonen. Het werkte erg aanstekelijk en de medewerking van de groep was intens. Klachten over koude voeten en een stijve nek waren na luttele minuten vergeten, zo beschrijft Cecile De Deyne haar observatie, die ze als lid van de Regionale Adviesraad van Cera Meetjesland, kon bijwonen.

Cecile: “Bij de jongeren die in het RKJ verblijven hoopt spanning, frustratie, onvrede met zichzelf of de omgeving zich dikwijls op. Ik kan me inbeelden dat dit kan leiden tot wrijvingen, tot een uitbarsting.  Ik vroeg me dan ook vooraf af hoe deze jongeren met dergelijke beweegtherapie tijdens hun programma hun evenwicht zouden kunnen terugvinden, of ze zich met behulp van oefeningen op muziek  gaandeweg beter voelen? Tijdens de observaties viel het me meteen op hoe vlot de spieren en de gewrichten tijdens het dansen één voor één en van kop tot teen, neem het maar letterlijk, los werden gemaakt. De oefeningen werden aangepast aan de situatie en de groep”. Het vergt volgens mevrouw De Deyne wel extra kennis van de begeleiding om een inschatting te doen en de resultaten goed te beoordelen. Ze merkte op dat de jongeren via deze therapie op een prettige manier de heilzame ervaring van beweging kunnen leren kennen. 

“Een mooi project om de balans weer in evenwicht te brengen met als resultaat: een frisse geest, nieuwe energie en de groepschemie zonder schadelijke nevenwerkingen, zo besluit Mevrouw De Deyne.

 

kernboodschap Cera NL

 

Meer info over de werking RKJ

 

Aanverwante info

Lichaamsgerichte therapie, nader bekeken : ervaringsdeskundige aan het woord

 

Met dank aan CERA  

“Op een ritmisch muziekfragment, zelf gekozen door de jongeren, en met duidelijke interactie tussen begeleidster en groep startte de sessie die ik gedeeltelijk kon bijwonen. Het werkte erg aanstekelijk en de medewerking van de groep was intens. Klachten over koude voeten en een stijve nek waren na luttele minuten vergeten, zo beschrijft Cecile De Deyne haar observatie, die ze als lid van de Regionale Adviesraad van Cera Meetjesland, kon bijwonen.

Cecile: “Bij de jongeren die in het RKJ verblijven hoopt spanning, frustratie, onvrede met zichzelf of de omgeving zich dikwijls op. Ik kan me inbeelden dat dit kan leiden tot wrijvingen, tot een uitbarsting.  Ik vroeg me dan ook vooraf af hoe deze jongeren met dergelijke beweegtherapie tijdens hun programma hun evenwicht zouden kunnen terugvinden, of ze zich met behulp van oefeningen op muziek  gaandeweg beter voelen? Tijdens de observaties viel het me meteen op hoe vlot de spieren en de gewrichten tijdens het dansen één voor één en van kop tot teen, neem het maar letterlijk, los werden gemaakt. De oefeningen werden aangepast aan de situatie en de groep”. Het vergt volgens mevrouw De Deyne wel extra kennis van de begeleiding om een inschatting te doen en de resultaten goed te beoordelen. Ze merkte op dat de jongeren via deze therapie op een prettige manier de heilzame ervaring van beweging kunnen leren kennen.  

“Een mooi project om de balans weer in evenwicht te brengen met als resultaat: een frisse geest, nieuwe energie en de groepschemie zonder schadelijke nevenwerkingen, zo besluit Mevrouw De Deyne.