Groepswerk in de kijker: een dag in Therapeutische Gemeenschap Merelbeke

We gaan in gesprek met groepswerker Geert Van Bastelaere (50). Geert heeft 3 kinderen. Hij is ervaringsdeskundige en 21 jaar clean. Geert volgde zelf een programma in TG De Kiem en werkt intussen 14 jaar in TGM. “Elke dag is een oefening in graag zien. De bewoners met problemen graag zien, mezelf graag zien, elkaar graag zien. Zo sta ik in het leven.”

Wat houdt jouw taak als groepswerker in?

Geert: “Een therapeutische gemeenschap is een sterk gestructureerd groepsprogramma dat gebaseerd is op peerwerking. Dit wil zeggen dat de bewoners elkaar helpen. Het is veel krachtiger als iemand die in hetzelfde schuitje zit je tips geeft hoe je zaken kan aanpakken dan dat een team dit vanuit expertise doet. Als ervaringsdeskundige sta je dicht bij de bewoners, omdat je weet hoe donker het zwart van de diepte kan zijn en je toch het licht van elke dag kan zien.”

De therapeutische gemeenschap is gebaseerd op de bewonersstructuur. De bewoners hebben in grote mate de sturing over het reilen en zeilen van de groep in handen. Dagelijks is er tussen de bewonersverantwoordelijke en het staflid van structuur intensief overleg. Communicatie rond afspraken verloopt via een vaste structuur (lees ook de bijdrage op blz   ).

“Vandaag ben ik de stafmedewerker van structuur. Mijn collega’s zijn vandaag bezig met het inhoudelijke en therapeutische proces van de groep.”

Afbeelding2Geert: “De Therapeutische Gemeenschap is de ideale context om een verslavingsprobleem aan te pakken omdat we er op elk gebied ondersteuning kunnen geven om vaak diepe wonden stapsgewijs te herstellen”

“In de voormiddag ben ik vooral bezig met het plannen van de agenda, het weghalen van dubbele boekingen en het beoordelen van verzoeken. Dit laatste is een intensieve bezigheid omdat je met veel zaken rekening moet houden: het individueel leerproces van de bewoner, de groep en de verslavingsmechanismen. Sommige bewoners vragen keer op keer zaken aan die duur zijn. Dan is het belangrijk om feedback te geven op zo’n manier dat de bewoner zelf gaat gaan nadenken en bewust wordt van het patroon. Bij verzoeken rond vrijetijdsbesteding hou ik steeds rekening met de achterliggende doelstellingen. Ik ga na of het voorstel eerder een consumerende houding betreft of een constructief voorstel is naar uitbouw van een clean leven.

“Het onmogelijke is mogelijk, is mijn leuze. Toen ik in diep in het gebruik en in de problemen zat, geloofde ik niet meer dat het mogelijk zou zijn om te leven zonder gebruik. Dit is iets wat veel bewoners ervaren. En toch, elke dag opnieuw merk ik dat het kan!”

Hoe werken jullie naar verandering toe?

“De TG is de ideale context om te herstellen. Als persoon met een verslavingsprobleem heb je zoveel schade dat er weinig zelfwaarde is. Men leeft op de rand van de maatschappij. De bewoners leven in een wereld van schaamte. Op elk domein is er veel schade aangericht, naar zichzelf, naar familie, financieel en naar de maatschappij. De TG biedt op elk gebied ondersteuning om die diepe wonden stapsgewijs te herstellen. De peers zijn een bron van vertrouwen. Door het herstel kan men geleidelijk aan zijn bestaansrecht terugwinnen en zijn plaats in de maatschappij terug innemen.”

“De therapeutische gemeenschap heeft een stevige structuur, met veel afspraken en regels en opbouw van vrijheden en verantwoordelijkheden binnen een veilige (=cleane) omgeving. Activering en dagstructuur helpen om een clean leven uit te bouwen. We zien mensen groeien in zelfvertrouwen en hun weg zoeken in hoe men in contact gaat met anderen.

Een andere pijler is gevoel leren opmerken, toelaten en er iets mee doen. In een periode van gebruik wordt dit veelal weggedrukt. Er komt heel wat op je af eens je nuchter bent. We staan in TGM stil bij verschillende levensdomeinen. De bewoners worden zich bewust van hoe ze zich tegenover het leven verhouden en stellen eigen doelstellingen voorop. De groep is een spiegel voor elke bewoner. In de verhalen en gedragingen van anderen leren ze zichzelf beter kennen. Door eigen werkpunten te kiezen gaan ze stapsgewijs vooruit.”

Els Vanneste