Expertise De Sleutel helpt om drugs uit het leven te houden van gedetineerden
“In een transitiehuis werken we kleinschalig en gedifferentieerd met gedetineerden. Dit helpt om recidive (1) te voorkomen. De inspiratie voor die aanpak komt van onze noorderburen”. Aan het woord is Ans Cole, coördinator van het Transitiehuis in Gentbrugge.
Vandaag zijn er 2 transitiehuizen operationeel. Mechelen is als proefproject opgestart in 2019, na een positieve evaluatie opende Gentbrugge eind 2023. Om het personeel (leef- & krachtcoaches) in deze huizen betere handvaten te geven in de aanpak van mogelijke drugproblematiek bij de deelnemers, loopt er een vormingstraject met De Sleutel.
“In 2016 maakte minister Koen Geens middelen vrij voor gedifferentieerde detentie. Na een oproep haalde Sterkhuis, een samenwerkingsverband tussen G4S Care en Exodus Nederland (2), de eerste uitbating binnen”, zo vertelt Ans Cole die destijds haar loopbaan begon in De Sleutel.
Transitiehuizen zijn kleinschalige woonvoorzieningen waar een groepje gedetineerden de laatste maanden van hun detentie werken aan hun re-integratie in de maatschappij. Exodus heeft daar al 40 jaar ervaring mee. “Vandaag tellen we 16 deelnemers in Gentbrugge. Wij spreken over deelnemers om het stigma van ‘gedetineerde’ weg te halen, maar het impliceert ook een actief engagement om aan het traject deel te nemen. We werken volgens een krachtgerichte methodiek, naar Nederlands model. We maken mensen weer mens en zetten in op de sterktes die elk individu heeft, zonder de risico’s die gepaard gaan met de feiten uit het oog te verliezen”.
De samenwerking met De Sleutel begon al bij de opstart van het eerste transitiehuis. De realiteit is immers dat mensen in detentie vaak kampen met een verslavingsproblematiek of een grotere kans hebben om er een te ontwikkelen. “Onze deelnemers kunnen dus nood hebben aan begeleiding op vlak van verslaving. Oorspronkelijk werden de projectmiddelen ingezet om deelnemers te begeleiden in het ambulant centrum. Vandaag kunnen zij terecht in de reguliere werking, waardoor dat budget gebruikt wordt om beide teams meer knowhow rond verslaving te bezorgen. Onze methodiek is gebaseerd op gedragsverandering, zelf geven wij geen therapie. Vandaar de samenwerking met De Sleutel, ook in Gentbrugge. We kozen er bewust voor om te investeren in de teams door jullie expertise rond verslaving binnen te brengen. Weet wel dat we een nultolerantie hanteren. Gedetineerden die nog gebruiken, kunnen hier niet terecht”.
Tijdens het vormingstraject komen er 4 thema’s aan bod. Tijdens een eerste sessie werd het Gentse netwerk van verslavingszorg voorgesteld. “Het is goed te weten waar je terecht kan bij problemen, wat een TG is, dat een ambulant centrum meer doet dan wekelijks een uurtje gesprek. “Ook het discussiespel over verslaving was zeer interessant (koppeling met MMM-model en ruiter en paard). In een tweede sessie gegeven door dr Frederick Vandersypt lag de focus op productinformatie. In een andere sessie leerden we hoe je kan omgaan met herval en hoe je motiverend aan de slag kan gaan”. Als afsluiter was er in juni ook nog een sessie met deelnemers in het transitiehuis (3).
De deelnemers worden trouwens heel uitgebreid gescreend. Mensen met een acute verslaving komen niet in aanmerking. Psychiatrische problematiek, terroristische en zedenfeiten ook niet.
“Is er toch een probleem met verslaving dan willen we onze deelnemers daarin zo goed mogelijk ondersteunen. Ze kunnen ook vanuit hun detentie gewoon aanmelden bij de reguliere werking van ambulant centrum Gent.” Zo bouwen de deelnemers rond alle mogelijke domeinen (werk, familie,…) in de directe omgeving een begeleiding of netwerk uit. “Als ze eenmaal vrij zijn en toch iets voorhebben, dan hebben ze een veilige plek waar de begeleiding gewoon doorloopt.”
Een gemiddeld traject in het transitiehuis duurt zeven maanden. In Gentbrugge zijn de eerste deelnemers klaar om te vertrekken. In Mechelen telden ze intussen een 7O-tal positieve uitstromers. Ook in Leuven en Hamme komt er op korte termijn een transitiehuis.
Paul De Neve (mei 2024)
Aanverwante info
website transitiehuis
persbericht nav opening transitiehuis Gentbrugge
(1) Ons land kent met 70% een hoge recidivegraad in vergelijking met andere Europese landen.
(2) “Jouw Kracht”, is de methodiek van Exodus Nederland, waarin de krachten van de deelnemers centraal staan en worden ingezet bij de begeleiding.
(3) Lees de feedback van de deelnemers binnenkort op www.desleutel.be