“SAMEN” staat voor een nieuwe aanpak: Snel, Alternatief, Maatwerk, Efficiënt, Effectief en Nabij.
Vanuit ambulant centrum Mechelen wordt met verschillende lokale ketenpartners meegewerkt aan het project SAMEN. Het project (met de steun van de Vlaamse regering) betreft een aanpak op maat van jonge daders van veelvoorkomende criminaliteit (vb diefstallen, problematisch druggebruik, weerspannigheid, lokale dealers met het oog op het voorkomen van recidive). Het is enerzijds de bedoeling om te voorkomen dat 16-25 jarigen verglijden naar een criminele levensstijl en anderzijds moet het project de leefbaarheid en veiligheid in probleembuurten vergroten. Een prioritaire focus ligt op daders met een hoog risicoprofiel.
SAMEN werd als pilootproject in 2021 opgestart in Mechelen, maar wordt wetenschappelijk gemonitord om te kunnen opschalen naar andere politiezones of zorgbuurten in de provincie Antwerpen. Het openbaar ministerie kan ook een beroep doen op een wetenschappelijk onderbouwd advies (screening door politie) om interventie te bepalen.
SAMEN is een evidence-based project: interventies t.a.v. daders gebaseerd zijn op het Risk-Needs-Responsivity Model. Afschrikking en sancties blijken niet echt recidivebeperkend te werken.
RNR-principes:
- Het ‘Risk’ principe vertelt ons op wie een behandeling zich het beste richt, namelijk daders met een hoog risico op recidive.
- Het ‘Need’ principe geeft aan wat behandeld moet worden, namelijk dynamische risicofactoren zoals bijvoorbeeld middelenmisbruik.
- Het ‘Responsivity’ principe verklaart hoe we een dader moeten behandelen. Zo is het belangrijk om rekening te houden met eigenschappen van de dader zoals motivatie en leermogelijkheden.
Op gerechtelijk niveau krijgt crimineel gedrag binnen dit project een snelle, duurzame en effectieve reactie. Bij ernstige strafbare feiten verschijnen de verdachten binnen de 12 uur voor de onderzoeksrechter, eenvoudige heterdaaddossiers worden binnen de 48 uur afgehandeld. Er wordt ook optimaal gebruik gemaakt van de bestaande drugsopvolgingskamers. Het justitiehuis voorziet dan weer extra justitieassistenten om onmiddellijk waar nodig de begeleiding op te starten.
In de praktijk worden alle betrokken lokale partners (vb CAW, Sociaal Huis, Justitiehuis) in een vroeg stadium op een multidisciplinair casusoverleg (integrale ketenaanpak) samengebracht om jongvolwassenen te coachen en in te spelen op bepaalde risicofactoren zoals werkloosheid en een gebrek aan opleiding of omkadering. In duidelijke afgebakende zones en wijken werken jeugdwerkers, VDAB, maatschappelijke assistenten en andere partners zeer concreet samen om onmiddellijk begeleiding en (drug)hulpverlening met een individueel plan van aanpak te voorzien.
Lees ook de bijdrage over Gerechtelijke alternatieve maatregelen in Mechelen (GAM)
“De rits op de lippen en de armen gekruist” (in gesprek met het GAM-team in Mechelen)
Aanverwante info
Recent werd ook het TESSA-project in Mechelen opgestart waaraan ambulant centrum Mechelen participeert.
Gedetineerden die ervoor kiezen om strafeinde te gaan, kunnen zich tijdens gevangenschap vrijwillig aanmelden bij een casusregisseur van project TESSA. Deze regisseur gaat samen met de gedetineerde zoeken naar vrijwillige hulpverlening voor de periode na detentie. De casusregisseur kan een persoon na vrijlating nog 6 maanden blijven ondersteunen binnen een begeleidingstraject