Terugblik op theaterstuk “De herintreding van Harry” tijdens feestelijk symposium
Op het feestelijk symposium van 15 oktober kreeg het theaterstuk “De herintreding van Harry” een prominente plaats in het programma. We openden bewust met deze voorstelling over verslaving, herstel, stigma’s en taboes.
“De herintreding van Harry” neemt de toeschouwer mee in het stormachtige leven van Harry. Nadat hij zijn verslaving onder controle heeft gekregen wil hij gelijkwaardig deelnemen aan de samenleving. Maar dat loopt niet van een leien dakje…
Els Vanneste: “We maakten kennis met de voorstelling van het kunstenaarscollectief Coup Cura tijdens een studiebezoek van De Sleutel in Nederland (*). We waren zo onder de indruk van de kracht van de voorstelling dat we hen gevraagd hebben om “De herintreding van Harry” op onze 50ste verjaardag te brengen.
Karin Jessica Jansen (actrice en medebedenker van het concept): “Ter voorbereiding probeerden we de verborgen wereld van verslaving te ontsluiten. Verslaafd zijn bleek eenzaam en omkleed met schuld. Als buitenstaander blijken we sterk geconditioneerd: iemand met een verslaving is een onbetrouwbaar, ruggengraatloos randfiguur. Maar is dat wel zo? Verschillende verhalen waar we tijdens onze research op botsten hebben we geïntegreerd in de voorstelling, vertolkt door de acteurs en kracht bijgezet door video en muziek.
Els Vanneste: “De voorstelling confronteert de toeschouwer met de (voor)oordelen en stigma’s rond verslaving. Het concept is ook uniek en krachtig omdat een ervaringsdeskundige een rol krijgt en mee het toneel opstapt; iemand die zijn verslaving onder controle heeft gekregen. Aan de voorstelling in Merelbeke participeerde Martinio als ervaringsdeskundige. Hij mocht mee het einde van de voorstelling bepalen, door de vraag te kiezen waarmee het stuk zou eindigen”.
De mama van Harry wil op het einde van het stuk eigenlijk een groot feest rond zijn “herintreding” organiseren. Vraag is of Harry dit wel een goed idee vindt? De makers van het stuk voorzien drie mogelijke afsluitscenario’s. Harry vindt het leuk dat zijn moeder een feest wil geven, Harry wil eigenlijk geen feest, maar vindt het lief dat zijn mama het zou willen organiseren en Harry wil geen feest, want eigenlijk gaat het toch niet zo goed met hem.
Martinio heeft tranen in de ogen als hij het podium opstapt. Het is nochtans de tweede maal dat hij het theaterstuk over Harry ziet. Hij was er ook bij als ervaringsdeskundige tijdens het werkbezoek twee jaar geleden.
Hoe heb jij gekeken naar het verhaal van Harry zo vraagt Karin als hij het podium opstapt tijdens het slotmoment van de voorstelling.
Martinio: “Het verhaal is hetzelfde, maar ik probeerde er nieuwe stukken in te ontdekken… ik was wel zenuwachtig. Ik ben nu een eind verder in mijn herstelproces. Mijn programma in TG is – na een terugval – positief afgerond. Het verhaal heeft voor mij vandaag een andere betekenis, … ik ga anders om met die confrontatie. De eerste maal vond ik het stuk vooral herkenbaar en grappig of ludiek. Dat heb ik ook meegemaakt… al die leugentjes. Pas doorheen het proces waar ik nog steeds inzit, kan ik kan terugkijken op die shit, die puinhoop. Het komt vandaag 10 x harder binnen. Verslaving in al die aspecten. Je kan praten over drugs, maar je kan ook praten over het onrecht, waardoor je gaat gebruiken. Dat is die shit…”
Is Harry heringetreden volgens jou vraagt Karin ?
Martinio: “Voor mij is Harry heringetreden op het moment dat hij voor het eerst de stap naar hulp heeft gezet. Ik sprak daar ook over met collega’s… Wanneer ben je heringetreden? Volgens mij is dat elke dag opnieuw, elke dag waarop ik beslis om bewust clean te blijven, treed ik herin. Je moet ervoor kiezen. Dus volgens mij is Harry heringetreden. Zelf ben ik voor het eerst heringetreden in 2019 toen ik het programma ben gestart. Daarna ben ik heruitgetreden, dan opnieuw heringetreden… en nu sta ik hier op een podium met jullie te praten in cultuurhuis met 249 mensen”. (applaus)
“Hoe ben je meest veranderd door je herstel?”, vraagt Karin tot slot.
“De mensen in de reportages spreken over afgunst, over het gevoel van falen, jaren verloren zijn,…Daar ben ik meest veranderd. Vandaag ben ik oké met mezelf, ik heb vooruitzichten. Ik kan kiezen. Ik heb het misschien niet helemaal “under control”. Maar ik ben wel “in charge” van mijn eigen leven” zo besluit Martinio.
Bram, de medespeler van Karin maakt dan een bruggetje naar de Harry uit het stuk. Hij herinnert aan de drie keuzes rond het voornemen van het organiseren van dat feestje. “Welke van de drie voice mails van Harry aan zijn moeder klopt het meest voor jou? Waar gaan we deze voorstelling mee afsluiten?, zo vraagt Bram aan Martinio”. Het antwoord: keuze nr 2
De tekst van de voice mail start: “Hallo, Harry hier. Ik wilde zeggen dat ik eigenlijk geen feest wil, al vind ik het wel lief dat je dat voor mij wil organiseren. Het doet me te veel denken aan vroeger. Het voelt als duiken naar een gezonken schip, naar een wrak. Het vaart niet meer. Dat is ook het verschil tussen wie ik toen was en nu. Vandaag ben ik clean. Dat verschil kunnen we niet duidelijk maken met wat vlaggen en statafels…”
*werkbezoek kaderend in voorbereiding Inschakelingstraject voor ervaringsdeskundigen
Aanverwante info
Met welke vooroordelen rond verslaving krijgen mensen in herstel zoal te maken?
Pedro vertelt in de nabespreking over een pijnlijk telefoontje dat hij kreeg van zijn dochter waar hij een goede relatie mee heeft.
Kenny heeft lang gedacht dat er voor hem geen plaats was in de maatschappij… Ondertussen weet hij wel waar naartoe,…
Saïd vertelt over de machteloosheid naar aanleiding van een ervaring met pleegzorg.
Lees hier de integrale nabespreking met vier ervaringsdeskundigen