Tentoonstelling “Ik ben er!?” nog tot en met 4 januari te bezichtigen in Museum Dr. Guislain

Expo brengt herstel in beeld

“Beelden spreken vaak duidelijker en krachtiger dan woorden. Naar aanleiding van het 50 jarig bestaan van De Sleutel stelden we ons vorig jaar de vraag: hoe brengen we herstellen vanuit een verslaving in beeld? Want inderdaad een beeld zegt soms meer dan 1000 woorden.” Met deze intro opende Koen Dhoore, directeur zorgverlening van De Sleutel de Vernissage van de expo op 10 oktober in Museum Dr.  Guislain. De tentoonstelling loopt er tot en met 4 januari 2026.

Naar aanleiding van de 50ste verjaardag vorig jaar, nodigde De Sleutel zowel cliënten als medewerkers uit om de weg die ze samen en individueel aflegden in het omgaan met verslaving, in beeld te brengen. Museum Dr. Guislain dook in deze eerder getoonde kunstwerken (in Cultuurhuis Merelbeke en PC Sint Amandus in Beernem) en brengt nu werk van zes kunstenaars samen. “De expo in Museum Dr. Guislain opende niet toevallig de deuren op 10 oktober. Het is immers de Werelddag van de Geestelijke Gezondheid en het einde van de 10-daagse van de Geestelijke Gezondheidszorg,” aldus curator Yoon Hee Lamot (lees hier een interview met artistiek leider Bart Marius en curator Yoon Hee Lamot).

De oproep om op een beeldende manier uiting te geven aan de weg die cliënten en medewerkers  samen gaan in het omgaan met verslaving, bracht een rijke oogst voort. Zij bracht mensen er toe om oude werken opnieuw naar boven te halen, nieuwe werken te doen ontstaan. Anderen motiveerde het om werken die in wording waren af te werken, te finaliseren.

Zo werkte Tim vijf jaar aan dit kunstwerk, meteen ook de periode dat hij op gesprek kwam in het ambulant centrum. Tim: “Dit werk groeide gaandeweg. Het was een traag proces van tekenen doorheen verschillende periodes. Het afmaken voor de tentoonstelling maakte mij bijzonder emotioneel. Een herstel is vechten, elke dag opnieuw. Soms gaat het vlot, soms gaat het stroef. Ik kan volhouden, en ik begin dat zelf te geloven!”

Op de officiële opening nam Tim – als spreekbuis voor alle kunstenaars –  moedig het woord. Hij vertelt hoe het werk tot stand kwam en wat deze vorm van expressie voor hem betekent. Tim: “Mijn denken verloopt associatief. Het is als een soort rhizoom die onder de grond krioelt en af en toe, afhankelijk van de omstandigheden of het moment, beslist er een stuk van het weefsel bovengronds tot ontwikkeling te komen. Dat uit zich dan bijvoorbeeld in een kunstwerk dat de nood heeft om beleefd te worden. De omstandigheden en het moment worden bepaald vanuit het maatschappelijk sociaal weefsel dat mij boeit en waar mijn dagelijks bestaan vervuld van is. Welke zaken merk ik op in de wereld die wel leven maar geen weg vinden om zich te laten horen?” (lees verder hieronder”).

Koen Dhoore op de avond van de officiële opening: “Zo is de tentoonstelling “Ik ben er!?” geboren! En vandaag mogen we deze kunstwerken laten spreken in dit wel heel bijzondere en gastvrije Museum. Onze dankbaarheid is dus groot. Ik dank dan ook Bart Marius en curator Yoon Hee Lamot en het hele team van het museum dr Guislain om ruimte te geven aan deze werken en ze te omarmen tot 4 januari volgend jaar.  Ik ben de kunstenaars zeer erkentelijk voor hun moed en openhartigheid om naar buiten te treden met hun verhaal. Dank zij al deze mensen kunnen we vandaag in connectie treden met beeldende kunst die getuigt van worsteling, van hoop, van herstel in het terugwinnen van autonomie. Want wie afhankelijk is geworden, is per definitie de controle kwijt. Verslaafd word je niet van de ene dag op de andere, herstel vanuit een verslaving gebeurt met vallen en vallen en rechtkrabbelen en soms opnieuw vallen en dan weer opstaan.

Koen Dhoore vervolgt :”De verbeelding, dames en heren, van die worsteling én de veerkracht, de hoop én de wanhoop, de transformatie tot een vernieuwde identiteit spreekt hier tot ons. Elke creatie brengt een verhaal van pijn en triomf, van verlies en toch weer kracht. De verscheidenheid aan stijlen en technieken laat ons zien dat er geen eenduidige, snelle en lineaire weg is naar herstel uit verslaving. Het is dan ook helemaal op zijn plaats om vanavond de hier vertolkte reis van deze kunstenaars samen te vieren en hen alle erkenning te geven die ze verdienen. Zij laten ons zien dat kunst en expressie een zeer krachtige drager is om opnieuw verbinding te maken met anderen. En dat is precies de kracht van herstel”.

The opposite of addiction is not sobriety, the opposite of addiction is connection.

De expo is alvast een inspirerende en verbindende tocht

Volgende kunstenaars werden geselecteerd:

  • Josse Van Zele
  • Tim Choin
  • Michiko Merckx
  • Teller G
  • Steven De Herdt, alias EstebandeGante
  • Marc Reyns

    en ook
  • “Maskers” van de Therapeutische Gemeenschap voor dubbeldiagnose Gent
  • “Filosofie” van de Therapeutische Gemeenschap Merelbeke

Alle oorspronkelijk voor de viering van 50 jaar De Sleutel geselecteerde werken werden gebundeld in een verzorgde catalogus. Daarin geven de kunstenaars zelf ook toelichting. De catalogus is te koop tijdens de tentoonstelling of te verkrijgen via [email protected]

Meer info ook de website van De Sleutel

Tim Choin vertelt tijdens de vernissage over de noodzaak om te maken en te laten ontstaan

“Dialoog is een belangrijk element in de manier waarop ik kunst maak en beleef”

“Er is een fundamentele noodzaak om te maken en te laten ontstaan. Ik zie het maken van kunst als het ontwikkelen van een taal om de dingen die tussen de lijntjes aanwezig zijn zichtbaar te maken. Dat gaat dan over wat ik intuïtief aanvoel dat belangrijk voelt om uit te spreken omdat ik er iets sterks bij voel, en omdat het naar mijn aanvoelen ook bij andere personen binnen komt. Vervolgens is dialoog een belangrijk element in de manier waarop ik kunst beleef en maak. Als een werk zich toont aan een publiek wil het dus een boodschap of vraag meegeven. De toeschouwer is een noodzakelijke volgende stap aangezien die er kan op reageren. Ik probeer die reacties goed te beleven zodat ik kan meten waar mijn geconstrueerde taal begrijpelijk genoeg was en waar ik nog beter kan formuleren

Ik probeer vaak het publiek te vangen door een interactief element waardoor ze ook op andere manieren een zintuiglijke ervaring delen met wat ze voor zich tentoongesteld zien. Ook als het werk minder interactief is hoopt het de gestelde vraag te doen beantwoorden met een volgende vraag van de toeschouwer aan zichzelf. Het is volgens mij de opdracht van de kunstenaar om het werk op die manier vorm te geven dat de toeschouwer in staat is om de boodschap te begrijpen en erover te reflecteren. In mijn geval uit zich dat vaak in een werkmethode die zowel concentratie als volharding vereist. Het is als een soort van opoffering als geschenk voor de toeschouwer. Een opoffering omdat je de toeschouwer wilt overtuigen van de boodschap. Er is een eis in het willen doen begrijpen, en daar moet iets tegenover staan voor mij.

In ‘Transit’, de tekening die ik afmaakte voor de tentoonstelling ‘Ik ben er!?’, tekende ik urenlang aan een klein stuk van het geheel. De handeling is monotoon en voelde op momenten op z’n zachtst gezegd vervelend aan. Het had tijd nodig om af te raken. Systematisch en gestaag groeide het uiteindelijk uit tot de grote dat het nu heeft. Het werk toont letterlijk de transitie waardoor ik doorging in het maakproces. Je wordt geconfronteerd met een visualisering van volharding die uiteindelijk loont. Niet toevallig maakte ik de tekening af in de periode dat ik een pittige periode in mijn eigen proces bijna achter mij kon laten. In de jaren dat het zich ontwikkelde kon ik vaak niet anders dan de ideeën die ik had vastleggen voor de toekomst. Er speelde veel dat zich toen niet naar buiten kon brengen. De tekening was een van de weinige externe rode draden doorheen de periode die uiteindelijk, eens gefinaliseerd, een nieuw begin aan wist te kondigen. Nu zit ik weer volop in het naar buiten treden. De ideeën stromen en de noodzaak om te delen is groot. Quasi elke minuut van mijn vrije tijd besteed ik aan mijn liefde voor het beeld!”

Aanverwante info

Wat kunst betekent voor mensen in herstel?

Ter gelegenheid van 50 jaar De Sleutel nodigden we zowel cliënten als medewerkers uit om op een creatieve manier expressie te geven aan de weg die ze samen en individueel gaan in het omgaan met verslaving. Deze oproep resulteerde in de expo “Ik ben er?!” (vanaf 10 oktober in Museum Dr. Guislain) én een unieke catalogus. Wat betekent kunst voor mensen in herstel? We laten het enkele van de kunstenaars zelf vertellen.

Lees hier