“Ik was dan wel 29 jaar, die stap naar hulp zetten was toch nog beangstigend. Ik had nochtans bewust voor zo’n opname gekozen: weg van de drukte, weg van de grootstad die me volledig aan het opslorpen was. Ik wou in DOC aanvankelijk enkel tot rust komen in een neutrale omgeving. Zonder drugs en drank. En die rust heb ik dan voor het eerst in heel lange tijd ook in het programma kunnen vinden. ik voelde dat ik daar veilig zat. DOC is een cleane omgeving, ik moest niet bang zijn voor tal van verleidingen”.

Het was Francesco* zijn eerste contact met de drughulpverlening. Hij had wel een paar opnames in de psychiatrie achter de rug, ook in een groene omgeving. Dat gevoel van rust had hij ook daar ervaren.
In DOC hebben de dagen een vaste structuur en gelden duidelijke regels. Je eet er op vaste tijden, gaat op tijd slapen. Je doet er allerlei activiteiten zoals gesprekken in groep, sport,… Zijn eerste dagen in DOC kan hij niet bewust voor de geest halen. “Ik weet alleen nog dat ik de eerste nacht slecht geslapen heb. Het was best spannend, ik kende er niemand, nieuwe hulpverleners,… Maar uiteindelijk maakte het me niet uit met wie ik samen in dat programma zat. Ik was er voor mezelf, om rust te vinden.”

Francesco volgde twee maal het programma in Wondelgem. Een eerste maal in 2019. Hij herinnert zich dat er in de onthaalgroep tijd werd gemaakt om de werking en de huisregels goed te leren kennen, om te acclimatiseren, wat afgeschermd van mensen die uit gebruik kwamen. Na een tweetal weken –  en detox – was het tijd om actiever mee te draaien en te werken aan structuur.

Twee jaar later, na een terugval in volle coronaperiode, meldde hij zich er opnieuw aan. “Bij die tweede opname wist ik al gauw wat mijn doel was. Ook de begeleiding kende me al een beetje, waardoor de richting die ik uit zou gaan snel bepaald was”.

Als hij terugblikt vindt hij de DOC-periode wel cruciaal. “Daar maak of breek je bijna de keuze naar het volgende. Sommige mensen vinden dat ze na een week of twee klaar zijn met het programma. Ze hoorden wat verhalen over een langdurig programma en denken dat zoiets niet voor hen zal zijn.  Hoe beter het kader in DOC, hoe meer mensen gemotiveerd geraken om een vervolgprogramma aan te vatten. De seminars die we in het DOC krijgen van bewoners uit de Therapeutische Gemeenschap (TG-programma), helpen daar heel sterk in. Uit getuigenissen, ervaringen van lotgenoten haal je extra motivatie. Ik had zoiets van: als jullie dat vertellen dan geloof ik dat. En het contact met begeleiders was er zeer goed. Ik vond hen mega competent, je voelt dat ze om je geven. Ook de manier waarop ze mijn papierwerk op heel korte tijd in orde konden brengen… Zoiets geeft moed, het geeft aan dat de begeleiders om je geven.”

Francesco vindt het groepsaspect in DOC een pluspunt. “Elkaar corrigeren, stimuleren, zo’n zaken zijn belangrijk, ook in functie van het vervolgtraject. Alles staat in teken van structuur bieden, inzicht krijgen via laagdrempelige therapie. Mensen worden er bewust gemaakt, leren er zichzelf beter kennen. Er word actiever gewerkt, zaken worden al meer aangepakt in vergelijking met vroeger, het is niet louter indicatiestelling”.

“Ik had eerder in enkele psychiatrische centra verbleven, daar lieten ze me gewoon met rust. Ik had het gevoel dat daar niet aan mijn verslaving werd gewerkt. Ik kreeg geen antwoorden op het waarom ik bepaalde handelingen deed… Aanvankelijk dacht ik dat die verslaving niet zo’n groot probleem was. Ik ging ervan uit dat ik gebruikte vanuit een emotioneel onwelzijn. Eenmaal ik mijn trauma’s emotioneel onder controle kon krijgen, zou ik automatisch ook wel mijn verslaving onder controle krijgen… In De Sleutel ontdekte ik het tegendeel. Ik ben altijd een heel defensief persoon geweest. Maar ik weet nu dat mijn gedrag eigenlijk een reactie was op een onveilige situatie.”

Francesco kwam op zijn vijfde naar België, had tot dan nog geen idee van zijn natuurlijke vader.

“Ik kweekte toen de reflex om me terug te trekken uit onveiligheid. Dat inzicht heb ik pas ontdekt door samen te leven in groep. Ik werd in DOC en vooral in TG een aantal keer geconfronteerd met mijn gedrag.  Als ik iets voorhad of als mensen me iets wilden leren, stond ik niet open voor hulp. Ik sloot me op in mezelf en dacht ik dat ik het wel alleen kon oplossen. 

Dat proces werd bevorderd door de warme band met de begeleiders in DOC. “Ze staan heel dicht bij de groep, ze sporten mee, met professionele afstand, de drempel is heel laag. Vandaag heb ik met enkele begeleiders nog contact op vriendschappelijke basis”.

Francesco is ook zeer te spreken over de duidelijk huisregels in DOC. Ze bieden de nodige veiligheid. ”Ik vond ze een evidentie en noodzakelijk voor de leefbaarheid van al die kwetsbare mensen die uit moeilijke situaties komen”. Zo vertelt hij over de gevolgen toen één van de regels – geen seks in huis – geschonden werd, … Herinneringen kwamen naar boven. Drie mensen vertrokken na zo’n voorval. Streng vond hij het er niet. “Elke week krijg je bezoek, je kan elke dag bellen, skypen of facetimen,… Dat contact met steunfiguren is in de beginfase zeer belangrijk”. 

Wel had hij het gevoel dat de regels bij zijn tweede opname wat soepeler waren. Men was minder streng ivm muziek en internetgebruik. “Voor mij voelde dat niet zo veilig, wetende wat zoiets allemaal kan losweken”.

Toekomstplannen

Francesco is van kindsbeen af heel sportief geweest. Als tiener was hij met 1001 bezig. Maar hij was ook een kleine rebel, maakte nooit zijn middelbaar af. Hij studeerde handel, kunstopleiding, schakelde over naar sportschool, en net voor zijn eindexamen werd hij van school gestuurd.

Op latere leeftijd volgde hij een grafische vorming en werkte hij als zeefdrukker. “Daar was ik heel goed in. Nu is het belangrijkste voor mij om terug stabiliteit te vinden, een goed netwerk en een goede hobby. Aanvankelijk stond voetbal op één. Maar tijdens mijn programma in DOC heb ik rust gevonden door oude hobby’s weer op te nemen. Ik nam zaken op waarvan ik vergeten was dat ik ze graag deed: schilderen, tekenen, knutselen,… Op die manier heb ik rust gevonden.

Francesco heeft er intussen een mooi traject opzitten. In navolging van zijn TG-programma woont hij even in het tussenhuis. Hij rondt straks een opleiding binnenschrijnwerk af bij de VDAB. Hij is nu op zoek naar een stageplek en een eigen stek. Zijn grote droom is om interieur- of meubelontwerper te worden. In zijn vrije tijd is Francesco lid van een bouldervereniging, hij doet ook yoga. En hij komt nog dagelijks een bezoekje brengen aan de bewoners van de TG. Deze zomer organiseerde hij er een sessie over één van zijn passies: mediteren. En hij is op zoek naar een veilige club om opnieuw te kunnen voetballen.

Afsluiten doet hij met een boodschap die wel een eyeopener is: “Pas tijdens mijn periode in DOC besefte ik dat er een behandeling bestond voor mensen met een verslavingsprobleem. Ik had daarvoor enkel op tv gehoord van rehab’s in Amerika…. Het is nog onvoldoende geweten dat er in Vlaanderen een circuit actief is dat daar deskundig mee bezig is. En even belangrijk: los van die verslaving is er met De Sleutel een werking die ons bindt, er is een netwerk van peers is. Dat werd me duidelijk toen die mensen vanuit TG hun seminar kwamen geven in het DOC. Het is fijn om te beseffen dat er een netwerk bestaat waar je op kunt terugvallen, dat je deel blijft uitmaken van die familie. Dat redt mensenlevens.”

Paul De Neve (augustus 2023)

(*) om redenen van privacy gebruiken we een fictieve naam

Aanverwante info

Lees hier de bijdrage: een dag in het spoor van een individueel begeleider in het Detox & Oriëntatiecentrum (DOC)

Maak hier kennis met het hulpverleningsaanbod van het Detox & Oriëntatiecentrum (DOC)