Project De Plek in Meetjesland geeft jongeren (terug) toekomstperspectief

Fleur Rooms: Onze doelstelling is de jeugdwerkloosheid doen dalen in de regio. In het Meetjesland is deze relatief gesproken hoog. Hierin spelen veel factoren. Een aantal daarvan heeft te maken met de condities waarin de gasten zich bevinden. We werken m.a.w. rond het welzijn van de jongeren en wat daarbij komt kijken. Dat gaat van “je goed in je vel voelen”, al dan niet de weg vinden naar sociale dienstverlening, daar mogelijks niet gehoord worden,… Maar het gaat ook over de thuissituatie, de huisvesting. Het hele scala aan problematieken komt aan bod. Druggebruik als drempel om aan werk te geraken of om werk te behouden is er daar ook één van. We zien dat al die dingen aan mekaar vasthangen. En dat is meteen de sterkte van onze aanpak:  we kunnen het ook samen op een integrale manier aanpakken.
Salina Bruneel: Het voordeel is dat we heel sterk op maat kunnen werken en het tempo samen de jongere bepalen. We kunnen rustig en stapsgewijs bekijken welke ondersteuning nodig is en voor hoe  lang, vooraleer we stappen beginnen te zetten richting werk.
Fleur: Het heeft inderdaad veel met tijd en ruimte te maken. De tijd die je krijgt om met jongeren aan de slag te gaan, werken op het tempo van gasten van die leeftijd,…

deplek fleur en salina web

Fleur Rooms (links op de foto)“Centraal in de begeleidingen staat een op krachten en kansen gerichte positieve aanpak”

Het is dan ook niet verwonderlijk dat De Plek het thema “werk” niet in het groot in de folder afficheert. “Arbeidstrajectbegeleiding is natuurlijk een onderdeel van ons aanbod. Maar mocht die begeleiding enkel over werk gaan, dan zouden de gasten één na één afhaken. We kiezen ervoor om hen tijdens die begeleidingsmomenten ook te laten vertellen hoe hun weekend geweest is, of ze het lastig hebben gehad thuis, of dat het net heel goed gegaan is. Er wordt ruimte gemaakt voor de persoon in zijn totaliteit. En dat is zeer belangrijk” zo verduidelijkt Fleur.

In het team van De Plek werken verder ook jeugdwerkers en mensen uit de hulpverlening. Wie zich niet goed in zijn vel voelt, kan bijvoorbeeld gratis naar de psycholoog. Wie vragen heeft rond het thema verslaving kan terecht bij de medewerkers uit de verslavingszorg. Fleur: “Een aantal jongeren wordt ook expliciet door de VDAB naar ons doorgestuurd. Vaak omdat ze voelen dat ze, om een of andere reden, niet verder geraken. Ook omdat ze ervaren dat de integrale aanpak van onze project relevant is voor bepaalde jongeren.

Contact zoeken vanuit vrijetijdsaanbod

Jullie hebben een concreet vrijetijdsaanbod en daarnaast bieden jullie ondersteuning. Hoe loopt dit concreet?
Fleur: We werken op drie sporen. We hadden het daarnet over de begeleidingstrajecten. Binnen dat spoor werken we vandaag vooral individueel. Daarnaast focussen we op ontmoeting en verbinding. Daaronder valt ons vast activiteitenaanbod (zie kader) en onze hanguren. Al onze medewerkers werken een deel van hun tijd binnen dit tweede spoor. We vinden het heel belangrijk om op die manier vanuit de vrije tijd contact te maken met jongeren. We zien dat dit werkt: je krijgt een ander soort vragen, ze vertellen iets van waaruit je aan de slag kunt. Het derde spoor is de projectwerking. Hier kunnen jongeren experimenteren en groeien. Het gaat over activiteiten waarmee we de gasten meer in beweging proberen te krijgen. Zo maakten we samen een groentenbak uit oude paletten. Deze vakantie zijn we gestart met het opmetselen van het vleermuizenverblijf in het Leen. Maar evengoed proberen we hen te prikkelen bijvoorbeeld met een kunstenproject.

streetart

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Salina: We houden ook heel erg rekening met wat er leeft bij de jongeren. We bevragen regelmatig waar ze goesting in hebben. Die participatie is heel belangrijk, ze bepalen mee het aanbod. Soms komen daar verrassende dingen uit. Zo zijn we op verzoek gaan minigolfen. Het werd een groot succes zowel qua opkomst als qua leeftijd bij de deelnemers (heel gevarieerd tussen 16 en 27 jaar). De jongeren denken ook mee aan inkleding. We willen dat ze zich goed thuisvoelen. Binnenkort verhuizen we naar een nieuwe locatie.We gingen reeds ter plaatse met de jongeren om te kijken hoe ze die ruimte zelf willen inrichten.

 “De activiteiten bij De Plek helpen me om mijn gedachten te verzetten”

Yoga, kajakken, mountainbiken, taarten bakken, mocktails maken, een uitstap naar het subtropisch zwembad of actief zijn met graffiti of streetart … “Eigenlijk kan ik niet echt zeggen waarom ik van De Plek hou en welke activiteit ik het leukste vind want ze zijn allemaal super leuk! . Alle activiteiten helpen me om mijn gedachten te verzetten. En er zijn natuurlijk de leuke begeleiders die ervoor zorgen dat de activiteiten kunnen doorgaan. Soms lukt het niet altijd maar ze hebben steeds een reserve plan. En dat is één van de redenen waarom ik van de Plek hou. Ik hoop met heel mijn hart dat ze nog lang kunnen blijven bestaan”.


Even terug naar de begeleidingstrajecten. Zit elke jongere in een arbeidstraject?
Fleur: Dat hoeft niet. Sommige gasten zitten wel in twee of drie trajecten. Anderen gaan enkel bij de psycholoog, of enkel naar de arbeidstrajectbegeleider. Jongeren kunnen ook puur kiezen voor ons vrijetijdsaanbod. Er zijn nergens verplichtingen. Enkel leeftijd (tussen de 15 en 30) en regio is basiscriterium/instapvoorwaarde. Centraal in de begeleidingen staat een op krachten en kansen gerichte positieve aanpak.

Er is geen echt formeel kader. Jongeren voelen geen drempel omdat begeleiders één vijfde van de werktijd gewoon participeren aan activiteiten en vlot aanspreekbaar zijn. Soms worden jongeren gewoon even apart genomen tijdens activiteiten. “We suggereren dan dat ze individueel in gesprek kunnen gaan: ‘we hebben iemand ; zou dit kunnen werken voor u? Of ze worden in contact gebracht via de andere collega’s, vb via de psycholoog, of via sociale media. En als er tijdens de vrije tijd een vraag komt rond een specifiek thema waar we zouden kunnen rond werken, dan bekijken we dit samen met de jongeren,” zo vertelt coördinator Fleur.

De begeleidingen zijn heel laagdrempelig. De arbeidstrajectbegeleider polst naar de interesses, bekijkt wat de jongere in beweging kan brengen (stage, opnieuw studeren, meegaan naar de VDAB, een sollicitatietraining,…). De psycholoog ondersteunt de jongeren in zijn proces, zoekt samen naar nieuwe mogelijkheden en biedt  therapie op tempo van de jongere  (geen beperking in gesprekken en tijd). Het project wordt gedragen en bekendgemaakt via een ruim partnerschap dat is ontstaan naar aanleiding van een oproep voor lokale netwerken voor jongeren van het Europees Sociaal Fonds (ESF).

Partners zijn de lokale besturen OCMW’s van Eeklo, Kaprijke en Sint- Laureins, Wijkcentrum de Kring, Welzijnsband Meetjesland, VDAB, RCGG, CGG Adentro (*), Pronatura, M-accent, De Sleutel, PC Sint Jan.
Fleur: “Het lokaal bestuur van Eeklo neemt de leidende rol in het partnerschap, ze werken heel ondersteunend waardoor we maximaal tijd kunnen investeren in de jongeren”

Ter versterking van het partnerschap werden samenwerkingen opgezet met diverse actoren in de regio. De toeleiding komt via een ruim netwerk aan organisaties.
Salina: “Om ons aanbod bekend te maken hebben we tal van kennismakingsgesprekken georganiseerd en zijn we de werking van De Plek gaan voorstellen bij CLB’s, de scholen, de jeugddienst, Blij leven, basiseducatie, het sociaal verhuurkantoor,… Vandaag hebben we een lijst met zo’n 150 organisaties. Allemaal hebben ze hun eigen opdracht, vaak kunnen ze niet zo breed gaan, of mogen ze na de leeftijd van 18 jaar niet verder met de jongeren verder aan de slag.”

Maakt het aanklampende in jullie aanpak het verschil?
Fleur:
Het is een combinatie van factoren. We laten de jongeren inderdaad niet zomaar los. Ook al laten ze het hangen, we blijven contact houden. Ze zeggen misschien wel “laat mijn hoofd gerust”, eigenlijk zijn ze heel blij dat er toch iemand opnieuw probeert.
Salina: Daarbovenop is er het aspect vrijwilligheid. Ze moeten hier niet zijn. Tijdens de hangmomenten kunnen ze echt binnenvallen en vertrekken zoals ze zelf verkiezen. Ook al hebben we tijdens corona wel enige regels moeten afspreken.

Zagen jullie een extra nood tijdens corona?
Salina: Zeker. We hebben dat sterk gevoeld. Er was de grotere nood aan psychologische ondersteuning, jongeren zochten echt naar invulling van vrije tijd, ze hadden nood aan sociale contacten. Veel jongeren voelden zich geïsoleerd.
Fleur: We kregen ook signalen vanuit de CGG’s, de CLB’s én de scholen dat de nood tijdens corona sterk gegroeid is. De pandemie heeft de bestaande kwetsbaarheden uitvergroot of versterkt. Het beschikbare aanbod aan psychologische ondersteuning voor jongeren in de regio was hier reeds beperkt. Er waren al overal wachtlijsten.

Hoe kijken jullie naar de resultaten? Wat zijn nog uitdagingen?
Fleur: We worden niet afgerekend op harde doorstroomcijfers. Natuurlijk houden we alles goed bij. Regelmatig evalueren en aansluitend onze methodiek bijsturen, maakt deel uit van dit project. Maar het doet deugd dat een aantal jongeren aan het werk is geraakt. Anderen konden in een vakantiejob starten. In september starten er ook enkelen met een opleiding. We bekijken dit echter heel breed: iemand die een paar keer naar een activiteit komt, kan op zich al een succes zijn. Voor anderen is op tijd komen voor een bepaalde afspraak al heel mooi.
Salina: Het hoeft ook niet altijd met werk samen te hangen. Zo herinner ik me een jongedame waar ik  regelmatig mee in gesprek ging via sociale media. Ze was nog nooit naar De Plek gekomen. En plots stond ze hier. Ze had een afspraak gemaakt met een andere collega van De Plek. Ik was dan super trots op haar. Nu werkt ze aan de zaken waar ze wil aan werken. Eenmaal de tijd rijp, zal ze  ook het thema werk kunnen opnemen. Hier kan dit op eigen tempo.

De Plek kiest er voor om heel actief te zijn op sociale media. Het is de plaats waar ze de jongeren goed kunnen bereiken. Ze hebben een heel actieve Instagrampagina. Jongeren stellen vragen in de chat. Ook via Facebook messenger. Er zijn ook vaste gespreksmomenten vb rond zoektocht naar studentenjob, naar activiteiten komen. De facebookpagina werkt eerder informatief naar ouders, familieleden en richt zich ook naar begeleiders van partners. “Social media zijn een prima kanaal om jongeren te bereiken. Als er tijdens het contact een probleem wordt aangekaart, wordt meestal wel een afspraak voor een gewoon gesprek gemaakt. Het bewaren van de afstand is – net zoals bij klassieke hulpverlening een uitdaging. Je moet een evenwicht zoeken tussen heel dicht bij mensen staan en afstand bewaren”, aldus Fleur.

Outreach

Fleur: We willen nog meer gasten bereiken, die nog niet bereikt worden, ook meer jongeren met een migratie-achtergrond”. Een andere uitdaging is het actiever zijn binnen de publieke ruimte. “Op die plek waar jongeren zijn, willen we ook aanwezig zijn, al dan niet om hen mee te brengen naar De Plek.
Salina: Met ons team volgden we recent een interessante vorming rond outreachend werken. Dit zetten we nu ook om in de praktijk om, bijvoorbeeld door bij onze partners een activiteit te organiseren om de drempel te verlagen. Zo organiseerden we  een gezamenlijke BBQ voor nieuwkomers uit het opvangcentrum van het Rode Kruis.

Verder is het de ambitie van dit project om een echt een lerend netwerk te worden met alle partners. De agenda is ambitieus: hoe samenwerken, welke indicatoren hanteren, hoe groepssessies integreren (vb rond veerkracht), hoe informatie delen (vb als de gasten er niet mee akkoord gaan),… Het project loopt t.e.m. december 2022, al wordt gehoopt op een verlenging tot 2023. “In elk geval wordt onderzocht hoe we onze werking duurzaam kunnen verankeren. Zo zijn we aan het bekijken of we een link kunnen maken met de Overkop huizen die zich in Vlaanderen aan het uitrollen zijn”, zo besluit Fleur.

Paul De Neve

(augustus 2021)

*de centrum Geestelijke Gezondheidszorg Deinze-Eeklo-Gent (RCGG) en CGG Eclips hebben de krachten gebundeld als het nieuwe Centrum Geestelijke Gezondheidszorg ADENTRO

Aanverwante info

De Plek vult met drughulp hiaat in hulpverleningsaanbod
De Sleutel actief in meerdere partnerschappen voor jongeren