Resultaten tevredenheidsbevraging 2025: de cliënt mee(r) aan het stuur
Sinds 2017 peilt De Sleutel jaarlijks bij de bewoners en cliënten naar de tevredenheid en waardering met betrekking tot de kwaliteit van zorg. Dankzij deze tevredenheidsbevraging houdt De Sleutel de vinger aan de pols van de cliënt, maar de peiling is uiteraard geen doel op zich. Het is een middel om te evalueren of de zorg aansluit op de noden van de cliëntpopulatie en om het debat over de zorgkwaliteit te stimuleren. Hieronder lees je meer over de belangrijkste resultaten van de 8ste bevraging die plaatsvond in het voorjaar van 2025.
Respons en ‘representativiteit’
De concrete bevragingsmethode en selectiecriteria bleven onveranderd (methode: zie onderaan). Dit impliceert dat het jongerenprogramma RKJ nog steeds niet opgenomen kan worden in de VPP-peiling. Echter, via een aparte bevraging trachten we de RKJ-jongeren én hun context wel degelijk een stem te geven (lees meer).
In lijn met vorige jaren was ook in 2025 ruim 90% van de uitgenodigde cliënten bereid om te participeren. Liefst 459 cliënten en bewoners in De Sleutel namen deel. Zowel de hoge respons als sterke bereidheid tot deelname leiden tot het toenemende belang van de resultaten.
Hierbij horen 2 kanttekeningen. Ten eerste, cliënten die minder dan 4 dagen in opname zijn of minder dan 4 gesprekken hadden, worden niet geïncludeerd in de bevraging. Uit eerdere analyses weten we dat er een positieve samenhang is tussen de behandelduur en de tevredenheidsscore (lees hier bijdrage over Resultaten bevraging 2024). Ten tweede, van alle respondenten in 2025 is het gros ambulant in behandeling. Het aandeel residentiële cliënten is verder gedaald tot één op acht van de respondenten. Dit vormt een aandachtspunt voor komende bevragingen zodat we ook voor de residentiële centra voldoende representatief blijven.
Algemene beoordeling
Met behulp van een score op 10 geven de respondenten een algemene waardering voor hun behandeling. De gemiddelde score in 2025 is vrij hoog en bedraagt 8,5 op 10. In vergelijking met voorgaande jaren merken we een status quo. Zoals op te maken uit de grafiek geeft bijna 52% of ruim de helft een score van 9 of meer, terwijl slechts 3% de behandeling met een 6 of minder op 10 quoteert. Dit weerspiegelt zich ook in het antwoord op de vraag of men het centrum zou aanbevelen aan vrienden en familie. Liefst 97% antwoordt positief op deze vraag waarvan 70% zeer positief.
Naargelang de behandelsetting zijn er verschillen. Ambulant behandelde cliënten geven gemiddeld een hoger cijfer dan bewoners in de residentiële settings van het DOC en de TG’s (respectievelijk 8,6 en 8,2 op 10). In de residentiële centra merken we een stijgende tendens die echter niet significant is omwille van het lage aantal antwoorden.
Beoordeling per kwaliteitsaspect
Onderstaande grafiek geeft de gedetailleerde scores weer voor 34 concrete items, opgedeeld in 9 domeinen of kwaliteitsaspecten. De groen ingekleurde balken staan voor de positieve scores met name het aandeel antwoorden ‘meestal’ en ‘altijd’.
Het Vlaams Instituut voor Kwaliteitszorg (VIKZ) neemt enkel de uiterste score ‘altijd’ (donkergroene balkjes) in beschouwing en zet 70% voorop als streefwaarde. Niettegenstaande dit een zeer hoge streefwaarde betreft, worden ze in 2025 gehaald voor volgende kwaliteitsaspecten: therapeutische relatie (gemiddeld 80% ‘altijd’-scores), veilige zorg (gem. 77%) en deskundigheid (gem. 72%).
Voor enkele andere kwaliteitsaspecten is de streefwaarde in zicht: ‘zorg op maat’ en ‘patiëntenrechten’ halen 65%, terwijl de aspecten ‘inspraak’ en ‘organisatie van zorg en samenwerking tussen hulpverleners’ telkens 60% uiterst positieve antwoorden oogsten.
De aspecten met traditioneel de laagste scores blijven ook in 2025 ’resultaat en evaluatie van zorg’ en ‘informatie over verslavingsproblemen en behandeling’ (resp. 53% en 56%).
De topscores per kwaliteitsaspect zijn in de ambulante centra steeds 20 à 30% hoger dan in de residentiële settings van het DOC en de TG’s.
Focus op kwaliteitsstandaarden
Het zou weinig realistisch zijn om in te zetten op alle aspecten tegelijk. Daarom maken we sinds enkele jaren een duidelijke, inhoudelijke keuze die samenhangt met de 4 vooropgestelde kwaliteitsstandaarden die dienen als ‘kapstok’: effectieve zorg, herstelgerichte zorg, cliëntgerichte zorg en veilige zorg.
De koppeling tussen stellingen uit de bevraging en de 4 kwaliteitsstandaarden vind je in onderstaande tabel. Per indicator geven de percentages weer hoeveel cliënten deze indicator als ‘altijd’ van toepassing evalueren.
In vergelijking met 2024 merken we anno 2025 een lichte terugval voor de meeste kwaliteitsstandaarden, waardoor de scores terug in lijn liggen met deze van 2022. Algemeen kunnen we stellen dat aspecten van ‘zorgcontinuïteit’ (veilige zorg) en ‘resultaat en evaluatie van zorg’ (effectieve zorg) het zwakst presteren.
Recent werden afdelingsspecifieke resultaten intern teruggekoppeld pér afdeling. Elk van de afdelingen gaat hiermee aan de slag en treedt in gesprek met de cliënt over de kwaliteit van de zorg binnen de betreffende afdeling. Aldus zetten we de cliënt of bewoner mee(r) aan het stuur.
Geert Lombaert (november 2025)
Methode
Methode. De tevredenheidsmeting kadert in een sectorbrede bevraging binnen de Geestelijke Gezondheidszorg, nl. de Vlaamse Patiënten Peiling (VPP). Het Vlaams Patiëntenplatform ontwikkelde en valideerde hiertoe een schriftelijke en anonieme vragenlijst, die 9 verschillende domeinen bestrijkt: informatie over verslavingsproblemen en behandeling, inspraak, therapeutische relatie, zorg op maat, organisatie van zorg en samenwerking tussen hulpverleners, veilige zorg, deskundigheid, patiëntenrechten en resultaat en evaluatie van zorg. Per domein krijgen de respondenten enkele stellingen voorgeschoteld en moeten ze aangeven of de stelling ‘nooit’, ‘soms’, ‘meestal’ of ‘altijd’ van toepassing is. De vragenlijst sluit af met 2 vragen die polsen naar een algemene beoordeling van de behandeling en enkele vragen over de respondent (voornamelijk demografische kenmerken).
Selectiecriteria. Het VPP-protocol omschrijft welke cliënten in aanmerking komen: alle +16-jarige cliënten in behandeling die minstens 4 gesprekken hebben gehad (ambulant) of minstens 4 dagen in opname zijn (residentieel).
Periode van afname. De bevraging startte in de meeste afdelingen van De Sleutel begin maart 2025 en werd afgesloten uiterlijk eind april.
Aanverwante info
Tevredenheidsbevraging in het RKJ: ook de context heeft een stem
Resultaten tevredenheidsbevraging 2024: de cliënt krijgt steeds meer een stem