Algemeen

Het Ambulant Centrum De Sleutel te Gent zet zich op de kaart als laagdrempelige ingangspoort voor cliënten uit Oost-Vlaanderen met een middelgerelateerde stoornis die niet primair alcohol, tabak, slaap- of kalmeermiddelen betreft. We delen onze visie op kwalitatieve en herstelgerichte verslavingszorg met de Vlaamse beleidsnota waarin maatwerk, veiligheid, multidisciplinariteit, continuïteit en netwerking centraal staan. Na een oriënterende zorgnoodbepaling stellen we samen met de cliënt een behandelplan op dat samengesteld wordt op basis van ons eigen aanbod van zorgmodules alsook het aanbod van zorgpartners uit de regio. Als onderdeel van het netwerk De Sleutel kunnen we daarbij naadloze trajecten opzetten naar een gespecialiseerd aanbod van kortdurende en langdurige residentiële zorg. Specifieke aandacht gaat ook uit naar de context van de cliënt die we enerzijds actief betrekken om het traject van de cliënt te ondersteunen en voor wie we anderzijds een specifiek zorgaanbod hebben. Daarenboven doen we als regionaal expert aan deskundigheidsbevordering van onze zorgpartners uit de eerste en nulde lijn en zijn we een actieve speler in het regionaal zorgbeleid.

Binnen het Ambulant Centrum Gent kiezen we ervoor om ook deskundige drughulpverlening op maat van jongeren aan te bieden. Wij zien jongeren niet als kleine volwassenen, maar bieden een integrale aanpak die inspeelt op hun specifieke ontwikkelingstaken. Daarnaast betrekken we de context van de jongere zo volledig mogelijk en benutten we het aanbod van alle partners binnen het netwerk GGZ-jongeren, waarin we ook op beleidsniveau actief zijn vertegenwoordigd. We garanderen en ontwikkelen onze therapeutische deskundigheid binnen een subteam van jongerentherapeuten met een opleidings- en ervaringsachtergrond in de zorg voor minderjarigen. Deze begeleiders nemen deel aan expertisekringen en regionale patiëntentafels waar de zorgnoden van de jongere zo goed mogelijk gekoppeld worden aan het bestaande aanbod van zorgcircuits. Op hun beurt profileren onze jongerentherapeuten zich in het zorgnetwerk als experten en zijn ze het regionale aanspreekpunt voor partners mbt middelgerelateerde stoornissen bij jongeren. Intern volgen deze jongerenbegeleiders ook volwassenen op vanuit de visie dat gebruikende minderjarigen vaak ook nog in hun volwassenheid begeleiding behoeven en dat omgekeerd ook nog heel wat volwassenen hun ontwikkelingstaken binnen de adolescentie moeten vervolmaken. Deze geïntegreerde benadering over de scharnierleeftijd heen verrijkt het werk van de jongerentherapeuten en biedt hen ook de mogelijkheid om hun expertise te delen met de volledige therapeutisch equipe.”

Onze modules

Meer concreet bieden we binnen het ambulant centrum de volgende 11 modules aan:

  1. Aanmelding en oriëntatie
  2. Vroeginterventie
  3. Psychosociale begeleiding
  4. Psychosociale behandeling
  5. Ouderschap en druggebruik
  6. Medisch consult
  7. Dagprogramma’s
  8. Context Aanbod
  9. Outreach
  10. Advies en consult
  11. Deskundigheidsbevordering

1. Aanmelding en oriëntatie

Iedereen (cliënten, ouders, partners, verwijzers…) die een vraag heeft over of problemen ervaart rond het gebruik van middelen (uitgezonderd tabak, alcohol of benzodiazepines maar inclusief opioïde pijnstilling) kan contact opnemen met het ACG. Daarnaast is het ook mogelijk om zich persoonlijk aan te melden.

Vaak is de drempel om een eerste stap te zetten groot. Daarom is het belangrijk dat een afspraak onmiddellijk kan worden gemaakt, dat iedereen die binnenspringt minstens kort te woord wordt gestaan of binnen één werkdag wordt gecontacteerd. Het ACG streeft ernaar de drempel te verlagen door een flexibel aanmeldproces aan te bieden, zowel aan nieuwe cliënten en hun context als aan cliënten die zich heraanmelden. Het contactvlak met de doelgroep wordt hierbij zo groot mogelijk gehouden. Zo mogen cliënten zonder afspraak langskomen, ter kennismaking meekomen met een cliënt die reeds in begeleiding is, zich laten vergezellen door een familielid of hulpverlener. Ook kan er worden afgesproken om buiten de voorziening kennis te maken (in een andere voorziening, aan huis,..).

Vanuit de aanmelding wordt er steeds gestreefd naar een snelle oriëntatie. We proberen om binnen één gesprek richting te geven aan de hulpvraag van betrokken cliënt en/of de context en een eerste algemene “weging” en inschatting van de problematiek en de hulpvraag te maken. Daarom wordt er in het ACG gewerkt met een sjabloon die dergelijke snelle inschatting mogelijk maakt. Hierbij worden de belangrijkste levensgebieden in kaart gebracht, worden krachten bevraagd, wordt er een kindcheck gedaan alsook een inschatting van het suïciderisico.

Belangrijk is gerichte toeleiding naar de meest geschikte ambulante hulpverlening volgens de problematiek van de cliënt. Bij de meesten kan dat snel, bij sommigen is er een iets langere aanloopperiode nodig om een kader met voldoende veiligheid te scheppen. In de eerste plaats is er aandacht voor het vormen van een vertrouwensband en het aangaan van een werkrelatie. Hierbinnen worden dan het druggebruik en de betekenis en gevolgen ervan besproken.  De basishouding van hulpverleners binnen aanmelding en oriëntatie kenmerkt zich door een toegankelijke en soepele contactname in het hier en nu. Nieuwe cliënten dienen hierbij een positieve eerste ervaring te krijgen met het hulpverleningscentrum. Deze basisattitude is zeer belangrijk als basis voor de verdere opbouw van een werkrelatie.

Wanneer er vragen zijn bij de ambulante haalbaarheid van het traject kunnen extra methodieken (zoals structurele vragenlijsten) gebruikt worden om een helder beeld te krijgen van de situatie van de cliënt. Bijzondere aandacht zal worden gegeven aan een inschatting van de verslavingsernst, een eventueel aanwezige psychiatrische co-morbiditeit en de mate van sociale integratie van betrokken cliënt. Deze hulpverleningsfase kan zich spreiden over meerdere gesprekken over een periode van meerdere weken. Consulten bij de verslavingsarts en/of psychiater kunnen ter aanvulling gebeuren om de immuniteitsstatus van de patiënt voor Hepatitis C en HIV te bepalen, eerder voorgeschreven medicatie te continueren, eventueel een zwangerschapstest te doen, anticonceptie aan te bieden waar nodig. Ook de leverwaarden kunnen via een bloedafname bepaald worden bij, onder meer, langdurig alcoholgebruik enz. Indien er eerdere residentiële of ambulante behandelingen plaats vonden kunnen de nodige verslagen (mits toestemming van de cliënt) opgevraagd worden teneinde een volledig beeld te verkrijgen en de continuïteit van zorg te waarborgen.

De context van de cliënt wordt indien mogelijk en wenselijk betrokken, in het bijzonder bij minderjarigen.

Bij cliënten die ook ouder of voogd zijn zal steeds de nodige aandacht gaan naar de situatie van de kinderen.

Structurele beperkingen maken dat (psychotherapeutische ) begeleidingsgesprekken via tolk niet haalbaar zijn. Een advies- en consultfunctie voor anderstalige therapeuten en/of een beperkt aantal oriënterende gesprekken met een tolk kunnen eventueel wel zinvol zijn. We bekijken de haalbaarheid  van het uitbouwen van een netwerk van anderstalige psychologen die wij met onze expertise kunnen ondersteunen.

Anonieme zorg bieden we niet aan, tenzij binnen onze outreachende werking. Telefonisch of online kan er wel anonieme info verschaft worden over het drugverleningslandschap dan wel over onze  werking in het bijzonder. We proberen zo aan vraagverheldering te doen en motiverend te werken. Andere partners bieden wel specifieke anonieme zorg aan (De Druglijn, …). 

2. Vroeginterventie

In tegenstelling tot gespecialiseerde ambulante drugzorg geboden aan volwassenen is het aanbod voor jongere druggebruikers zeer specifiek, zeker in het geval van minderjarigen. Het gewicht in de benadering van deze jongeren ligt vaak meer op een ontwikkelingspsychologisch kader met bijzondere aandacht voor het betrekken van de context. Ook de inbedding van een minderjarige in de maatschappelijke context van het onderwijsgegeven, de eventueel aanwezige jeugdhulpverlening e.d. vraagt om andere methodieken en expertise.

We definiëren vroeginterventie als alle methodologisch onderbouwde acties, toegepast met de bedoeling jonge cliënten met problematisch middelengebruik zo vroeg mogelijk te motiveren tot gedragsverandering en verder te ondersteunen bij deze veranderingsstrategie. Deze interventies worden individueel aangeboden en richten zich op de jongere en zijn directe context en bestaan uit 5 sessies. We beschouwen een jongere als iedere cliënt die minderjarig is of meerderjarig maar nog in de thuis- of schoolcontext vertoeft of voor wie jongerenthema’s de bovenhand hebben.

Naast deze jongere cliënten bieden we deze module ook aan voor cliënten die geen intrinsieke motivatie tot drughulp hebben (maar komen onder druk van hun netwerk) en hun gebruik in vraag willen stellen.

3. Psychosociale begeleiding

Er wordt binnen deze module maximaal ingezet op een geïntegreerd aanbod met aandacht voor alle dimensies in het proces van herstel. Er wordt aandacht besteed aan de algemene gezondheid, aan het dagelijks functioneren, maatschappelijke participatie en persoonlijke ontwikkeling.

Het bieden van begeleiding en ondersteuning op vlak van psycho-sociaal functioneren met als doel levenskwaliteit te behouden en/of te bevorderen is een kerntaak van de hulpverleners en een belangrijk aanbod binnen de voorziening. Daarbij gaat aandacht naar sociaal-emotioneel functioneren, sociaal- administratief functioneren en het maatschappelijk reïntegratieproces. De focus van de begeleiders ligt hier op re-integratie en reactivering in de brede betekenis van het woord.

Dit proces is cyclisch en kan de nodige tijd vragen, maar heeft als doel een verbetering van de levenskwaliteit te bereiken op de vier dimensies van herstel. Bijzondere aandacht gaat daarbij uit naar ADL (Algemeen Dagelijkse Levensverrichtingen) om de zelfredzaamheid te verhogen.

De activiteiten van het dagelijks leven vormen de structuur voor een stabiel traject en zijn bijgevolg een belangrijk aandachtspunt binnen de psycho-sociale begeleiding van een cliënt.  Dit thema wordt zowel individueel als in groep opgenomen, al dan niet vertrekkend vanuit de eigen vraag van de cliënt.

4. Psychosociale behandeling

Het sociale luik in deze module is zeer vergelijkbaar met de reeds beschreven module psychosociale begeleiding. Het psychische luik impliceert meestal psychotherapie en psychiatrische-medicamenteuze opvolging. Dit is een geïntegreerde multidisciplinaire module waarbij met de cliënt duidelijke doelstellingen op alle levensdomeinen nagestreefd worden, met bijzondere aandacht voor comorbide psychiatrische stoornissen.

Psychosociale behandeling wordt gedefinieerd als het op een wetenschappelijk verantwoorde, gestructureerde en methodische wijze uitvoeren van activiteiten met als doel het psychosociale functioneren van cliënten te veranderen, te herstellen of te behouden. De psychotherapie richt zich in zijn behandeling dus op deze intrapsychische processen of interpersoonlijke moeilijkheden die de verslaving veroorzaken en/of in stand houden.

Psychotherapeutische interventies vertrekken vanuit één of meerdere theoretische kaders en worden bij voorkeur uitgevoerd door daartoe opgeleide psychologen en psychotherapeuten.

Psychotherapeutische kaders zijn: cognitieve gedragstherapie, cliëntgerichte psychotherapie, systeemtherapie en psychoanalytische/psychodynamische psychotherapie. Aanvullende psychotherapeutische denkkaders zijn o.a. gestalttherapie, narratieve therapie, oplossingsgerichte therapie, enz. Psychotherapeuten kunnen werken vanuit één referentie kader of verschillende kaders integreren in een behandeling.

5. Ouderschap en druggebruik

We bouwen een specifiek aanbod uit voor de kwetsbare doelgroep van druggebruikende ouders en hun kinderen. Het is een essentieel onderdeel van ons aanbod dat inzet op ondersteuning, begeleiding en sensibilisering van (aanstaande) ouders.

Aanbod voor ouders:

Het algemeen uitgangspunt hierbij is dat druggebruik ouderschap kan bemoeilijken maar dat, mits de nodige reflectie van ouders en voldoende ondersteuning, het goed ouderschap niet noodzakelijk in de weg staat.

Zwangere vrouwen kunnen door ons begeleid worden en voor specifieke zwangerschapsgerelateerde thema’s (medisch, vroedkundig, opvoedkundig, administratief,…) zorgen we dat de zwangere cliënt met de beste zorg wordt omringd. Dit kan zowel door interne expertise-uitbouw (medisch, administratief,…) als door verwijzing en samenwerking met geschikte netwerkpartners. We investeren in het uitbouwen van een perinataal hulpverleningsnetwerk.

Ouders worden geïnformeerd over de veerkracht van kinderen en hoe ze die kunnen vergroten, er wordt vooraf nagedacht over het vermijden van crisissen en het waarborgen van de veiligheid van kinderen. We investeren, samen met de ouders, in het uitbouwen van een hulpverleningsnetwerk met diensten zoals Kind en Gezin, CKG’s, VK, opvoedingswinkel, …

Daarnaast bieden we groepen voor druggebruikende ouders aan waar bovenstaande doelstellingen aangevuld worden met lotgenotencontact.

Aanbod voor kinderen:

Kinderen kunnen een beroep doen op onze expertise en , in samenspraak met de ouders, spreken met een hulpverlener teneinde de veerkracht te vergroten. Ook via het aanbieden van samenkomsten in groep willen we de veerkracht versterken, en dat rekening houdend met de leeftijd van het kind. Deze groepen zetten ook in op lotgenotencontact.

Deze module heeft een belangrijke preventieve insteek, met als doel het risico dat kinderen van druggebruikende ouders zelf problemen ontwikkelen of in onveilige situaties terecht komen te verkleinen.

6. Medisch consult

Het algemeen medisch en paramedisch consult bij de verslavingsarts stimuleert cliënten hun lichamelijk welzijn onder de loep te nemen. Wondverzorging bij spuitabcessen, bloedafnames ter screening van leverwaarden, lichamelijke impact van roesmiddelgebruik,…

Er wordt psycho-educatie gegeven op meerdere gebieden, zowel preventief als schadebeperkend.

Hepatitis C antilichamen en HIV zijn belangrijke aandachtspunten binnen deze consulten. Een test ter diagnosestelling kan worden gedaan en indien nodig kan er ook een verwijzing gebeuren naar een samenwerkende hepatoloog voor verdere screening en eventuele opstart van behandeling.

Er wordt ook vlot gecommuniceerd met de behandelende huisarts in functie van deskundigheidsbevordering en afstemming van de somatische zorg.

Verschillende substitutiebehandelingen kunnen worden opgestart en opgevolgd (nicotine, opioïden, stimulantia).

Daarnaast wordt ook andere psychomedicatie op indicatie opgestart en opgevolgd in afstemming met de psychiater.

7. Dagprogramma’s

Voor sommige cliënten is het moeilijk om via de methodiek van individuele gesprekken grip te krijgen op hun situatie. Zij zijn niet gewend om te spreken in een vis-à-vis situatie en stellen zich daarin terughoudend op. Doen ligt hen beter dan praten. Individuele consultaties gaan meestal ook maar één keer per week door. Wie problemen heeft met de constructieve invulling van zijn tijd is gebaat met frequentere begeleiding die ook meer uren van een dag in beslag neemt.

Dagprogramma’s zijn groepsprogramma’s waarin motivationeel en probleemhanterend wordt gewerkt, afgewisseld met activiteiten (sport, koken, …) en ADL training.

Twee thema’s staan binnen de dagprogramma’s op de voorgrond: druggebruik en zinvolle tijdsbesteding.

Wat het druggebruik betreft wordt geleerd om alarmsignalen, triggers en risicosituaties te herkennen en correct in te schatten. Er wordt gefocust op verandering en op het formuleren van realistische doelstellingen

Daarnaast wordt ingezet op zinvolle dagbesteding, het (her)ontdekken van interesses en het installeren van een netwerk.

8. Context aanbod

Voor elke cliënt die hulp zoekt inzake problematisch middelengebruik zijn er steeds minstens één à twee personen uit de directe omgeving die te maken hebben met psychosociale stress ten gevolge van dit gebruik. Vaak zijn zij de eerste contactpersoon bij aanmelding. Ouders en partners mogen niet herleid worden tot ondersteuningsfiguren of mantelzorgers bij de aanpak van een middelenprobleem. Het is belangrijk om onder meer in te zetten op het eigen welbevinden, het leren omgaan met verslavingsgedrag en het aanleren van copingstrategieën die het samenleven met een gebruiker gemakkelijker maken.

We bieden een basisaanbod aan dat zowel ouders als partners kan voorzien van antwoorden op de eerste en meest prangende vragen. Een eerste consult met daarbij een goed informatie- en voorlichtingsaanbod helpt onzekerheid wegnemen. Het aanbieden van folders, brochures, preventieve infoavonden, enzovoort kunnen daar een eerste antwoord bieden. Dat versterkt de zelfstandigheid en opvoedingsvaardigheden van gezinnen, en maakt ouders en partners weerbaarder.

Soms is een meer vraaggerichte aanpak nodig. Sommige ouders of partners hebben nood aan emotionele steun en een luisterend oor. In zo’n individuele aanpak, kan je in dialoog met de ouders of partner op zoek gaan naar een antwoord op maat. De competenties, vaardigheden en draagkracht van de context staan daarbij  centraal.

9. Outreach

Outreach is de koepelterm voor al de werkvormen waarbij men de eigen organisatie verlaat om het laagdrempelige, professionele aanbod in de leefwereld van maatschappelijk kwetsbare mensen te brengen.

We willen vanuit het ambulant centrum flexibel inspelen op de zorgnoden die specifiek zijn voor de doelgroep. Het opzoeken van zorgmijders in hun thuismilieu, het toeleiden en opnieuw verbinden van cliënten met maatschappelijke instellingen en het deelnemen aan cliëntgebonden netwerkoverleg zijn slechts enkele van vele mogelijke vormen van hulpverlening buiten de muren van ons centrum zelf.

Outreachend werken is belangrijk voor de cliënt omdat het drempelverlagend is en de (vertrouwens)band tussen de begeleider en cliënt helpt opbouwen en verstevigen. Daarnaast verrijkt het ook de begeleider die inzicht krijgt in de reële leefwereld van de cliënt en de mogelijkheden en beperkingen van zijn context. Binnen de CRA methodiek krijgt deze aanpak veel aandacht.

10. Advies & consult

Iedereen die vragen heeft over drugs of druggebruik of andere verslavingen kan hiervoor bij het ambulant centrum terecht.

Dit kan gaan over een ongeruste ouder of partner, een jongere of volwassene die zich zorgen maakt over het eigen gebruik, eerstelijnsactoren (huisarts, OCMW, algemeen welzijn, leerlingbegeleiders,..) en anderen betrokkenen uit belendende sectoren.

Elke vraag wordt ernstig genomen en met de nodige deskundigheid behandeld. Er wordt onmiddellijk consult en advies gegeven, een eerste screening gedaan van de problematiek, en waar mogelijk en aangewezen toegeleid naar de gespecialiseerde hulpverlening.

11. Deskundigheidsbevordering

Daar waar advies en consult een zorgmodule is voor de context kadert deskundigheidsbevordering binnen het aanbod voor zorgpartners en partnerorganisaties.

Binnen de module deskundigheidsbevordering bieden we onze expertise aan en dat aan professionelen uit alle mogelijke sectoren. We beogen het vergroten van hun kennis en vaardigheden en het bevorderen van hun deskundigheid met betrekking tot MGS

Op die manier willen we het signaleren van problematisch gebruik en het bespreekbaar maken ervan bij de zorgpartners bevorderen. Het zo snel mogelijk detecteren en oplossen van problematisch gebruik kan mogelijks verhinderen dat het echt tot een stoornis komt. Daarnaast willen we ook de draagkracht van zorgpartners verhogen om met die specifieke groep om te gaan.

Mogelijke vormen van deskundigheidsbevordering zijn:
-Vorming of voorlichting
-Coaching
-Collegiaal consultaties
-Intervisie
-Werkplek leren en werkbezoeken
-Ervaringsleren

Kostprijs

Cliënten die in begeleiding willen komen in het Ambulant Centrum te Gent moeten in regel zijn met hun verzekerbaarheid (verplichte verzekering) bij hun mutualiteit. De derdebetalersregeling houdt immer in dat onze zorgvoorziening de tegemoetkoming in de kosten voor de revalidatie recht-streeks aanrekent aan de verplichte verzekering van het ziekenfonds van de zorggebruiker. De zorggebruiker betaalt enkel een beperkt remgeld (1.95 €*). Op die manier beogen we op financieel vlak een hogere toegankelijkheid.

Voor cliënten met een beperkt of een vervangend inkomen, die zo recht openen op de verhoogde tegemoetkoming bij hun mutualiteit, wordt zelfs geen remgeld aangerekend. De mutualiteit betaalt de volledige kost van de begeleiding.

(* de kostprijs 01 01 2022 is indicatief)

Praktisch

Adres Jozef Guislainstraat 43c – 9000 Gent
Telefoonnummer 09 234 38 33
e-mail [email protected]

Openingsuren

Maandag: 10u30 – 12u30 en 13u00 – 21u00
Dinsdag, woensdag en donderdag: 09u00 – 12u30 en 13u00 – 17u00
Vrijdag: 9u00 – 12u30 en 13u00 – 15u00              

Telefonische bereikbaarheid

Maandag: 10u30 – 12u30 en 13u00 – 21u00
Dinsdag, woensdag en donderdag: 09u00 – 12u30 en 13u00 – 17u00
Vrijdag: 9u00 – 12u30 en 13u00 – 15u00